Ο μαγικός κόσμος του τσαγιού

Κείμενο – φωτογραφίες: Θεανώ Γαρμπή

Το τσάι, υπήρξε μια ακριβή συνήθεια καθώς και προνόμιο της αριστοκρατικής τάξης. Σήμερα αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή ροφήματα σε όλο τον κόσμο.

Θεωρείται ότι η προέλευσή του είναι από τη Κίνα. Οι βουδιστές μοναχοί που συνέδεσαν το τσάι με το διαλογισμό, το διέδωσαν στην Ιαπωνία και στη συνέχεια στη Δύση. Οι πρώτοι Ευρωπαίοι που δοκίμασαν το τσάι ήταν Ιησουίτες, ιεραπόστολοι. Πολύ γρήγορα έγινε το ρόφημα της ευρωπαϊκής αριστοκρατίας.

Η Προέλευση και τα είδη του

Το τσάι προέρχεται από τα φύλλα του φυτού «Camelia Sinensis» (Καμέλια η Σινική). Πρόκειται για ένα αειθαλές φυτό με λευκά άνθη που μπορεί να παράγει τσάι για 60-80 χρόνια, αν και η παραγωγή του αρχίζει να μειώνεται μετά τα 50 χρόνια.
Το 76 με 78% του τσαγιού που παράγεται και καταναλώνετε είναι μαύρο, το 20 με 22% είναι πράσινο και το 2% Ούλονγκ ή Oolong (Μαύρο και κόκκινο).

Τα διαφορετικά είδη τσαγιού δεν προέρχονται από διαφορετικές ποικιλίες φυτών, αλλά είναι αποτέλεσμα διαφορετικής επεξεργασίας και παρασκευής. Ανάλογα με τον τρόπο επεξεργασίας του, χωρίζεται σε 3 κυρίως κατηγορίες: 1) Το μη ζυμωμένο (Λευκό και πράσινο), 2) Το μερικώς ζυμωμένο (Oolong ή Ούλονγκ), 3) Το πλήρως ζυμωμένο (Μαύρο τσάι).

Ένας σύμμαχος για την υγεία μας

Η παραδοσιακή κινεζική ιατρική συνιστούσε το τσάι σε πονοκεφάλους, δυσπεψία, κατάθλιψη, κόπωση (ως τονωτικό) και κατά του γήρατος. Αν και από την αρχή της ιστορίας του χρησιμοποιείται και θεραπευτικά, μόλις τις δύο τελευταίες δεκαετίες έχουν ξεκινήσει οι επιστημονικές μελέτες γύρω από τις πολλές ευεργετικές του ιδιότητες. Τα οφέλη του τσαγιού στην υγεία, αποδίδονται στην ισχυρή, αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση του. Κλινικές δοκιμές και μελέτες έχουν δείξει ότι οι πολύτιμες πολυφαινόλες του τσαγιού μπορεί να παίξουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη χρόνιων ασθενειών, όπως καρδιαγγειακών νοσημάτων και καρκίνου.

Συγκεκριμένα, μελέτες επισημαίνουν ότι το πράσινο τσάι βοηθά στην πρόληψη αλλά και στη μείωση του κινδύνου συγκεκριμένων τύπων καρκίνου, όπως του δέρματος, του πνεύμονα, του μαστού, του προστάτη, των ωοθηκών, του ήπατος, του οισοφάγου και του στομάχου.  Η αντιοξειδωτική δράση του τσαγιού εμποδίζει την καταστροφική δράση των ελεύθερων ριζών που επηρεάζουν υγιή κύτταρα. Επίσης, η κατανάλωση πράσινου τσαγιού μειώνει το κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών προβλημάτων. Το πράσινο τσάι μπορεί να επηρεάσει την καρδιαγγειακή νόσο μέσω μηχανισμών που έχουν σχέση με την οξείδωση της «κακής» χοληστερίνης.

Έρευνες έχουν δείξει ότι η συχνή κατανάλωση τσαγιού, ακόμα και σε συνδυασμό με ύπαρξη σακχάρων στη διατροφή, μειώνει το σχηματισμό τερηδόνας. Η θετική αυτή επίδραση του ροφήματος στην στοματική υγεία, οφείλεται στο ότι το μαύρο και το πράσινο τσάι έχουν υψηλή περιεκτικότητα φθορίου.

Επίσης, είναι εξαιρετική πηγή αντιοξειδωτικών, όπως η βιταμίνη C, αλλά και ορισμένων μετάλλων όπως το μαγγάνιο, το σελήνιο και ο ψευδάργυρος. Την προσοχή των ερευνητών κέντρισαν κυρίως οι «κατεχίνες» του πράσινου τσαγιού και διαθέτουν 4 φορές ισχυρότερη αντιοξειδωτική δράση κατά των ελεύθερων ριζών από τη βιταμίνη C. Παράλληλα, ομάδα ερευνητών του Εθνικού Ιδρύματος Γήρανσης της Αμερικής βρήκε ότι το πράσινο τσάι έχει πολύ υψηλότερη αντιοξειδωτική ικανότητα από πολλά λαχανικά και φρούτα όπως το πορτοκάλι και το σπανάκι.

Τσάι, μια συνήθεια για διαφορετικούς λαούς

Στην Κίνα, ένα ποτήρι ή ένα θερμός με χλιαρό τσάι συνοδεύει τους περισσότερους Κινέζους σε όλες τις δραστηριότητές τους. Στη δουλειά, στο αυτοκίνητο, οι οδηγοί ταξί ή οι ποδηλάτες, έχουν πάντα τσάι μαζί τους.

Στην Ιαπωνία, η παρασκευή και η κατανάλωση τσαγιού είναι σπουδή. Οι Ιάπωνες αφιερώνουν πολύ χρόνο στη μελέτη του «Σάντο», όπως λέγεται το τελετουργικό προετοιμασίας που διαρκεί μέχρι και 4 ώρες.

Στην Αγγλία, το πίνουν και με λεμόνι και με γάλα. Στις 5 το απόγευμα είναι ώρα για το τσάι, το οποίο οι Βρετανοί συνοδεύουν με ένα ελαφρύ γεύμα από σάντουιτς-μπουκιές και ψωμάκια με μαρμελάδα.

Στην Ιρλανδία, το τσάι δεν σερβίρετε ποτέ με λεμόνι, αλλά πάντα με γάλα. Οι Ιρλανδοί το πίνουν δυνατό και τους αρέσει πολύ να συνδυάζουν χαρμάνια. Μένουν πιστοί στις παραδοσιακές ώρες για τσάι που είναι στις 11 το πρωί, 3 το μεσημέρι και 6 το απόγευμα.

Στο Μαρόκο, το τσάι πίνεται σε ποτήρι και αρωματίζεται με κανέλα, μέντα, τριαντάφυλλο, δυόσμο ή κρόκο. Προτιμούν το πράσινο τσάι με μπαχαρικά.

Στην Ινδία, το πίνουν δυνατό, καυτό, πολύ γλυκό, με πολύ γάλα και αναμειγμένο με κάρδαμο, μπαχάρι, κανέλα, πιπερόριζα, γλυκάνισο και γαρίφαλο.

Στη Ρωσία, το πίνουν είτε σε φλιτζάνι πορσελάνης ζωγραφισμένη στο χέρι, είτε σε γυάλινα ποτήρια σε σκαλιστή ασημένια θήκη. Οι Ρώσοι απολαμβάνουν το τσάι τους με λεμόνι και λίγη ζάχαρη ή μια κουταλιά μαρμελάδα, αλλά ποτέ με γάλα.

Στη Σρι Λάνκα, το πίνουν δυνατό, με αιθέριο άρωμα εξωτικών λουλουδιών, με πολύ γάλα και ζάχαρη.

Στην Τουρκία, χρησιμοποιούν 2 τσαγιέρες. Στη μια περιέχεται ζεστό συμπυκνωμένο τσάι και στην άλλη βραστό νερό. Η μείξη γίνεται σε μικρά ποτήρια με ζάχαρη και λεμόνι.

[Total: 1   Average: 5/5]