Λούντβιχ Βαν Μπετόβεν: Ο Συνθέτης της Οικουμένης (Μέρος Β)

Του Αντρέα Καρακούση

Πίσω.. στα δύσκολα…

Στο πρώτο μέρος αυτού του αφιερώματος για το μεγάλο δημιουργό, εξιστορήσαμε τη ζωή του Μπετόβεν ως το σημείο όπου αυτός έφτασε για πρώτη φορά στη Βιέννη για να σταδιοδρομήσει και να γνωρίσει τον Μότσαρτ. Η πρώτη όμως, αυτή, παραμονή του Μπετόβεν στη Βιέννη διεκόπη όταν έμαθε ότι η μητέρα του ήταν ετοιμοθάνατη! Το πλήγμα αυτό ήταν τρομερά βαρύ για το Συνθέτη! Και ευτυχώς πρόλαβε να τη δει λίγο πριν εκείνη πεθάνει.. ύστερα μάλιστα από φρικτούς πόνους! Τότε, ο πατέρας του άρχισε να υποφέρει και αυτός για το χαμό της γυναίκας του και τώρα έπινε περισσότερο από ποτέ!

Ολόκληρες μάλιστα νύχτες, ο Μπετόβεν – σαν ένας καλός γιος – γύριζε στα καπηλειά της Βόννης για να περιμαζέψει τον μέθυσο και θλιμμένο πατέρα του! Και το 1789, ο Συνθέτης θα κηρυχθεί – νομικά – αρχηγός της οικογένειας από το κράτος αναλαμβάνοντας την υποχρέωση να συντηρεί και τους αδελφούς του.

Θα μείνει μάλιστα στη Βόννη εκείνη την εποχή. Δε θα φύγει δηλαδή ξανά για τη Βιέννη άμεσα. Και το 1792, ο Χάυντν θα δεχτεί να ακούσει μουσική του μετά από πρόσκληση του κόμητος Βαλντστάιν. Και όχι μόνο αυτό! Ακολούθησε συνάντηση με τον γηραιό συνθέτη στην οποία του είπε: «Όχι μόνο σε ενθαρρύνω να συνεχίσεις τις μουσικές σου σπουδές, αλλά σου προτείνω και να τις συνεχίσεις μαζί μου στη Βιέννη”.

Η πρόταση του Χάυντν ήταν καταπληκτική.Το πρόβλημα όμως για τον Μπετόβεν ήταν πως δυσκολευόταν να φύγει πάλι για την ονειρική πόλη της Μουσικής. Και από την άλλη πλευρά δεν ήθελε με τίποτα να χάσει τη νέα ευκαιρία. Η οικογένειά του όμως κρεμόταν αποκλειστικά από αυτόν. Και ούτε θα ήταν εύκολο για τον ίδιο να συντηρηθεί στη Βιέννη..

Τότε, σα να έγινε ένα θαύμα, παρενέβη ο Κόμης Βαλντστάιν, ο οποίος πέτυχε να του δοθούν δύο επιχορηγήσεις! Αρχικά, όμως, ο Μπετόβεν δε δέχτηκε τα χρήματα και χρειάστηκε να τον πιέσουν να τα πάρει λέγοντάς του ότι πρόκειται για αμοιβή που προερχόταν από τις υπηρεσίες του στην αυλή της Βόννης.

Η μεγάλη επιστροφή στη Βιέννη

Τότε, ο Μπετόβεν δέχτηκε το ποσό και αναχώρησε ξανά για τη Βιέννη! Και οι φίλοι του – που τόσο τον αγαπούσαν και τον θαύμαζαν – χάρηκαν τρομερά για την εξέλιξη αυτή! Όμως, το 1792 που επιστρέφει στην πόλη.. ο Μότσαρτ.. δεν υπάρχει πια! Το τεράστιο αυτό ταλέντο είχε εγκαταλείψει τον κόσμο και έτσι ο Μπετόβεν συνεχίζει μαθήματα με τον Χάυντν που του είχε προτείνει στη Βόννη να γίνει δάσκαλός του.

Την εποχή αυτή όμως, δεν υπήρχε μόνο η μουσική στο νου του Μπετόβεν. Η γαλλική επανάσταση.. προχωρούσε σθεναρά! Και ο Μπετόβεν εκείνη την εποχή υποστήριζε ανοιχτά ότι είναι δημοκράτης. Και συνέχιζε να εμβαθύνει στη μουσική.. φιλοδοξώντας να γίνει μια μέρα ο νέος πρωτοπόρος της Σύνθεσης! Γίνεται λοιπόν μαθητής του Χάυντν που ήταν ο δημιουργός της μοντέρνας συμφωνίας. Το πρόβλημα όμως με τον Χάυντν ήταν ότι πια δεν ήταν νέος (ήταν εξήντα χρονών) και ότι είχε τόσες πολλές μουσικές ενασχολήσεις που σχεδόν αδιαφορούσε για τον μαθητή του..

Αλλά ο Μπετόβεν δεν μπορούσε να επικοινωνήσει ούτε πνευματικά με τον μεγάλο συνθέτη, καθώς επρόκειτο για δύο διαφορετικούς χαρακτήρες. Έτσι, μετά από ένα χρόνο, ξεκινά μαθήματα με τον Σενκ, με τον Αλμπρεχτσμπέργκερ, αλλά και με τον διάσημο συνθέτη Σαλιέρι.

Το μεγάλο Μπετοβενικό όραμα

Και σταδιακά, αφήνει μια απλή σοφίτα που είχε νοικιάσει και πιάνει ένα πολύ ωραίο σπίτι στα περίχωρα της Βιέννης. Αυτό θα είναι και το μέρος στο οποίο θα συνθέτει, ένα από τα σπίτια μέσα στα οποία θα αφιερώσει όλη του τη ζωή στη Μουσική.. για να μπορέσει ύστερα από μια τιτάνιων διαστάσεων και κουραστική αναμέτρηση με τον ανθρώπινο, αλλά και θεϊκό εαυτό του να διανύσει μια επίπονη μεν πορεία, αλλά και μια πορεία γεμάτη από ανεπανάληπτες δημιουργικές και πνευματικές στιγμές καλλιτεχνικής ανάτασης!

Εκεί μέσα άλλα και σε άλλα προσωπικά καταφύγια θα μετατρέψει σε Απόλυτη Μουσική το βασικό ανθρώπινο στοιχείο που τον καθορίζει, το στοιχείο του ανθρώπινου πόνου που θα είναι και το στοιχείο με το οποίο θα αναμετρηθεί και προσωπικά τα επόμενα χρόνια όταν θα αντιμετωπίσει τα πρώτα προβλήματα με την ακοή του. Τότε, θα πονέσει βαθιά με τις ανατροπές που θα συμβούν στην καθημερινότητά του, αλλά δε θα κάνει πίσω σε κάτι βασικό: Επιθυμούσε να δημιουργήσει μία ανυπότακτη μουσική που να ζητά και από τον ίδιο τον Άνθρωπο να μην υποταχτεί ποτέ και κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες!

Όμως, γυρίζοντας σε αυτό που λέγαμε, ο πόνος που ένιωσε ο Μπετόβεν κατά τη διάρκεια του βίου του είχε να κάνει και με το γεγονός ότι διέθετε μία αφοπλιστικά ειλικρινή και έντιμη Φύση! Παρά τα δύσκολα βιώματα όμως που δημιούργησαν στον Συνθέτη η φύση του και ο χαρακτήρας του.. θα πετύχει τελικά κάτι πολύ σημαντικό: Να αντιμετωπίσει ηρωικότατα και χωρίς την παραμικρή απαισιοδοξία αυτόν τον πόνο και να βγει νικητής! Γιατί η απάντηση του Μπετόβεν.. απέναντι και στα πιο αντίξοα προσωπικά του προβλήματα.. θα είναι πάντα η Δημιουργία!

Μέσα στα πιστεύω του ήταν ότι η Μοίρα είναι ένας εχθρός που ο άνθρωπος πρέπει να τον προκαλέσει και να τον νικήσει για να φτάσει στην πολυπόθητη χαρά, για να φτάσει σε έναν καινούριο κόσμο! Για να δημιουργήσει τελικά τα πιο υψηλά δημιουργήματα μέσα από τον πόνο και την αγωνία που θα νιώσει στο μεγάλο διάβα της ζωής. Μιας ζωής όμως που πρέπει να αντιμετωπίσει με μεγάλο ηρωισμό! – Πίστευε μάλιστα ότι χωρίς τον ανθρώπινο πόνο, που δημιουργούν τα τραγικά βιώματα, η ζωή δε θα είχε κανένα νόημα.

Η ίδια η μουσική του εν τέλει μπορούμε να πούμε ότι ήταν το απόσταγμα μιας βαθιά και μακράς εμπειρίας.. – Μιας εμπειρίας μάλιστα που εκφράστηκε μέσα από πολλές μουσικές μορφές (Σονάτες, Κουαρτέτα, Κοντσέρτα, Παραλλαγές, Κύκλοι τραγουδιών, Μπαγκατέλες), αλλά που τελικά εκφράστηκε με τον καλύτερο τρόπο σε εκείνη τη μορφή στην οποία ο Μπετόβεν αισθανόταν καλύτερα τον εαυτό του, στη κλασική Συμφωνία! Τελικά, έμελλε όχι απλώς να γράψει μεγαλειώδη μουσική, αλλά και να τοποθετηθεί η τέχνη του μεταξύ Κλασικισμού και Ρομαντισμού. Ήταν στο μεταίχμιο δύο φοβερά σημαντικών ιστορικών εποχών.

Επαναστάτης με αιτία..

Ομως, πέρα από το όραμά του, ο Μπετόβεν εκείνη την εποχή ασχολιόταν πολύ και με τον εξωτερικό κόσμο. Έτσι, διέθετε πολλές επαφές που θα του επέτρεπαν να ανοιχτούν σταδιακά όλα τα μεγάλα σαλόνια της πόλης! Όμως, παρότι θα πάρει ακόμα και μαθήματα χορού για να κινείται στους κύκλους της αριστοκρατίας με άνεση, ποτέ δε θα καταφέρει να γίνει κομμάτι αυτής της αριστοκρατικής ελίτ!

Το αντίθετο μάλλον! Θα παρουσιάζεται πάντα σε αυτόν τον κόσμο με αυστηρότατη αξιοπρέπεια και δε θα υιοθετήσει κανενός είδους υπερβολικές φιλοφρονήσεις! Δεν τους αποδέχτηκε ποτέ τους Ευγενείς! Είχε με αυτούς μεγάλες διαφορές! Ιδεολογικές και όχι μόνο. Στο βάθος ήξερε ότι είναι ένα πνεύμα που δε μπορούσε να συγκριθεί με τους περισσότερους από αυτούς. Και από την άλλη πλευρά, πίστευε βαθιά στην Ελευθερία.

Η πορεία προς την κορυφή..

Την εποχή αυτή, επίσης, θα εξελιχθεί και σε πρωταθλητή του πιάνου και όχι απλώς σε έναν δεξιοτέχνη: Θα νικήσει σε διάφορους αγώνες δεξιοτεχνίας και ένας μεγάλος δεξιοτέχνης βιρτουόζος του πιάνου εκείνου του καιρού θα πεί: «Αυτός δεν είναι άνθρωπος, είναι δαίμονας! Οι αυτοσχεδιασμοί του είναι οι καταπληκτικότεροι που έχω ακούσει!”.

Και έτσι ακριβώς ήταν τα πράγματα! Έως μάλιστα το 1796 η φήμη του Μπετόβεν στη Βιέννη και τη Γερμανία οφείλεται στην πιανιστική του δεξιοτεχνία! Σταδιακά όμως θα αρχίζουν να παρουσιάζονται και οι συνθέσεις του: Η Παθητική σονάτα (Το 1797), η Τρίτη Συμφωνία ( το 1803) και άλλα έργα..

Παράλληλα όμως συνέχιζε να λαμβάνει μέρος σε διαγωνισμούς μεταξύ βιρτουόζων και όχι μόνο αυτό! Εργάστηκε με κατασκευαστές της εποχής έτσι ώστε να βελτιωθούν τεχνικά τα τότε πληκτροφόρα όργανα και να μπορούν έτσι να εκτελέσουν τις σονάτες που έγραφε.. Μάλιστα είναι πολύ εντυπωσιακό το στοιχείο ότι οι τελευταίες σονάτες που έγραψε ήταν έργα που δεν μπορούσαν καν να εκτελεστούν από τα τότε πληκτροφόρα. Ακόμα μάλιστα και η ενορχήστρωση της Ενάτης – της τελευταίας ολοκληρωμένης του Συμφωνίας – ήταν τόσο προχωρημένη.. που δεν μπορούσε να παιχτεί από τα όργανα της τότε συμφωνικής ορχήστρας..

Γυρίζοντας όμως και πάλι στους μουσικούς διαγωνισμούς, πρέπει να τονίσουμε ότι ήταν ένα μεγάλο πάθος της εποχής οι διαγωνισμοί αυτοί, δεδομένου ότι η μουσική έκανε μεγάλα άλματα και έτσι πολλοί εντυπωσιακοί μουσικοί μπορούσαν να τρελάνουν το κοινό με την ικανότητά τους! Κατά κάποιο τρόπο όμως μπορούμε να πούμε ότι ουσιαστικά η μουσική αντιμετωπιζόταν ελαφρά μέσα από τέτοιες διαδικασίες.. που ωστόσο αποτελούσαν μουσικούς «θεσμούς”…

Η πρώτη μεγάλη νίκη του Συνθέτη ήταν το 1795 όταν στο Μπουργκτεάτερ έπαιξε το κοντσέρτο του αρ. 2 για πιάνο και ορχήστρα. Αυτό ήταν! Από εκεί και μετά, η αξία του ως βιρτουόζου θεωρείται κάτι παραπάνω από δεδομένη! Ήταν δε αυτή μια καινούρια, βαθειά, επαναστατική και δραματική μουσική! Πράγμα που οδήγησε σε ένα τρομερά ενθουσιώδες χειροκρότημα! Κάτι είχε αλλάξει στη Δυτική Τέχνη του καιρού εκείνου!

Το κοινό είχε ουσιαστικά «συγχιστεί».. Γιατί; Ο εικοσιπενταετής πια Μπετόβεν είχε καταφέρει κάτι καινούριο. Η μουσική του είχε κάνει τους Βιεννέζους να σκέφτονται! Είχε μόλις καταφέρει να φέρει τη φιλοσοφία μέσα στη μουσική μέσα από ριζοσπαστικές υφολογικές, δομικές και στυλιστικές αλλαγές που επέφερε. Η αριστοκρατία βέβαια που ήταν προπονημένη και καλλιεργημένη μουσικά αντελήφθη την μεγαλοφυΐα του νεαρού Συνθέτη. Και έκανε από εκεί και πέρα τα πάντα για να τον βοηθήσει.

Βέβαια, σε επίπεδο εποχής και στυλ.. ο Μπετόβεν θα πρέπει να πούμε ότι συνδέεται πιο πολύ με τον Μότσαρτ και τον Χάυντν. Άλλωστε το δικό τους σπόρο είναι που ανέπτυξε στις αρχές του 19ου αιώνα. Όμως, ταυτόχρονα είναι και διάδοχος ενός μεγάλου Γερμανού συνθέτη που πέθανε το 1787, του Κρίστοφ Βίλλιμπαλντ Γκλουκ, που συνέθεσε τον Ορφέα. Πέρα όμως από όλα αυτά τα δεδομένα, το ουσιαστικό που πρέπει να τονιστεί είναι ότι ο Λούντβιχ κατάφερε να γράψει μια μουσική που ήταν πρωτάκουστη και είχε βαθύτατο λόγο ύπαρξης!

Από τα τρίσβαθα του πόνου.. στη Χαρά της ζωής..

Μια καινούρια μουσική.. που τον έκανε πρωτοπόρο καλλιτέχνη της εποχής του, μια μουσική που – όπως ξανατονίσαμε – ουσιαστικά θα μιλούσε για την Απόλυτη Χαρά που νιώθει ο άνθρωπος που πρώτα έχει βιώσει τον Απόλυτο πόνο αφού έχει διαβεί τη σκοτεινή κοιλάδα των σκιών και των θλίψεων! Αυτή είναι η ρίζα που συνδέει το έργο του Μπετόβεν με τα ανθρώπινα πάθη.. – Και αυτή τη Μουσική την έβγαζε αυθόρμητα, εντελώς αυθόρμητα από μέσα του όταν ένιωθε την πνευματική διάθεση να τη δημιουργήσει! Τότε, ηχούσαν σα θύελλα μέσα του μεγάλοι ηχητικοί όγκοι που συντάρασσαν την φλογερή του ψυχή και αποκάλυπταν τα βαθιά και αγνά συναισθήματά του για το φαινόμενο της ζωής και για τις περιπέτειες της.

Πρέπει όμως να ξεκαθαριστεί ότι τον Μπετόβεν τον ενδιέφερε ακριβώς να εκφράσει πνευματικές διαθέσεις και όχι συγκεκριμένες ιδέες για τον κόσμο! Έτσι, με την «Ηρωική» (Τρίτη Συμφωνία) για παράδειγμα.. εκφράζει την πνευματική διάθεση για την Επανάσταση, αλλά σε καμία περίπτωση δεν συντάσσεται με μια ρεαλιστική άποψη για τις πολιτικές εξελίξεις και αλλαγές. Παρότι φυσικά είχε συγκεκριμένη ιδεολογία και μάλιστα δημοκρατική ιδεολογία.. – Με το δε έργο «Missa Solemnis» εξέφρασε μια θρησκευτική διάθεση, αλλά σε καμία περίπτωση δεν έκανε θεολογικό κήρυγμα! Εξέφραζε τελικά τις διανοητικές του ικανότητες, τον ψυχικό του δυναμισμό.. – Γι’ αυτό και δεν είμαστε σε θέση, όπως είναι φυσικό, να ξέρουμε τι νόημα ακριβώς έδινε ο ίδιος ο Συνθέτης στα έργα του..

Μια Μουσική ατελείωτων αποχρώσεων…

Πέρα όμως από τα νοήματα… επρόκειτο για μία μουσική… χιλίων αποχρώσεων! Μια μουσική της οποίας τα πιο μεγαλόπρεπα συμφωνικά οικοδομήματα αφηγούνται τεράστιες συγκρούσεις με πολλούς και διαφορετικούς εκφραστικούς τρόπους! Έτσι αυτή η μουσική αλλού είναι ογκώδης και επιβλητική και αλλού είναι ραφιναρισμένη και εκλεπτυσμένη.. – Σε άλλα σημεία είναι φοβερά δραματική και τραγική και σε άλλα χιουμοριστική, σκωπτική και παιχνιδιάρικη.. – Η μανιέρα του όμως δεν τελειώνει εδώ.

Σε άλλες γωνιές του έργου του κυριαρχεί η πνευματικότητα και αλλού οι συνθετικές του επιλογές μπορούν να περιγράψουν τέλεια την βαθιά ανθρώπινη αίσθηση της μοναξιάς και της μελαγχολίας.. – Κάπου παραπέρα, μπορεί να συνθέσει για να περιγράψει το έντονο πάθος ή ένα στιβαρό συναίσθημα που θα οδηγήσει σ’ ένα μεγάλο ξέσπασμα και μια Ολύμπια αναταραχή και αλλού να μιλήσει για το θρήνο της ανθρώπινης ψυχής που έχει περάσει μέσα από μια παγωμένη και βαθιά αγωνία, μέσα από μια αδυσώπητη μοίρα. Αλλά ήξερε ακόμα και πώς να υπαινιχτεί.. δημιουργώντας τρομακτικό μυστήριο στο ακροατή του..

Όμως οι αποχρώσεις του Μπετοβενικού έργου δεν έχουν τέλος όπως φαίνεται! Γι’ αυτό κάπου αλλού – μετά τα μαρτύρια που βιώνει ο άνθρωπος – έρχεται ένα θριαμβευτικό ηχητικό συναίσθημα να πλημμυρίσει τις καρδιές του κοινού της μουσικής του.. – Έτσι ώστε ο άνθρωπος να αναθαρρήσει και να τραβήξει το δρόμο του αφού θα έχει υπερπηδήσει όλα τα εμπόδια που τον κρατούσαν ριζωμένο στη Γη! Ενώ αλλού θα κυριαρχήσει το μεγαλείο του Λυρισμού και η Μουσική του θα είναι μαγευτική, γλυκιά, ονειροπόλα και υδάτινη μεταδίδοντας ατελείωτη συγκίνηση.. αλλού γήινη και αλλού υπερκόσμια..

Αλλά ο Μπετόβεν δε σταματά σε αυτά τα σημεία! Αλλού, θα γράψει με τρόπο που θα καταφέρει να περιγράψει την αλύγιστη, την άκαμπτη ανθρώπινη αποφασιστικότητα, ενώ, αλλού θα περιγράψει μουσικά το σπαραγμό, την καταπόνηση και την απογοήτευση! Όμως, είχε και ένα άλλο χαρακτηριστικό η μουσική του: Τη γερμανική αυστηρότητα και απολυτότητα, αυτή που ο ίδιος είχε και πάνω στο πρόσωπό του.. – Τη λακωνικότητα.. που προσέφερε σε μέρος του έργου του έναν καταπληκτικό δυναμισμό!

Όπως και την πλατύτητα, την ασταμάτητη ροή.. που ήταν το ακριβώς αντίθετο χαρακτηριστικό σε σχέση με τη λακωνικότητα. Και κάπου αλλού έρχεται ο γοργός, ο πεταχτός ρυθμός.. – Και όλα αυτά τα στοιχεία μοιάζουν να προέρχονται από χιλιάδες αναμνήσεις ζωής (ευχάριστες και δυσάρεστες φυσικά..) τις οποίες μάζεψε μέσα στη σκέψη του για να τις εκφράσει μια μέρα και να μιλήσει για τα ανθρώπινα πάθη στους γύρω του, αλλά και σε όλες τις ανθρώπινες γενιές που θα ακολουθούσαν! Ενώ όμως ήταν απολύτως πληθωρικός καλλιτέχνης και είχε να πει πολλά στους ανθρώπους… δεν υπέπεσε ποτέ σε μουσικούς βερμπαλισμούς και δεν κούρασε ούτε στιγμή τους πιστούς θαυμαστές του..

Ακόμα, η μουσική του διέθετε και πιο δυναμικά στοιχεία όπως αυτό της τραχύτητας, της επιθετικότητας, της αγριότητας. Ακόμα και το πολύ σπουδαίο χαρακτηριστικό της απότομης αλλαγής κλίματος! Ή ήταν – σε άλλα σημεία – πολύ απλή, λιτή, ή εξαιρετικά πολύπλοκη! Και αλλού αβάσταχτα όμορφη και αβάσταχτα δυνατή! Σε άλλα σημεία όμως κυριαρχεί κάτι εντελώς διαφορετικό από όλα αυτά: Το σκοτεινό ύφος, η σκοτεινή, αγωνιώδης και μυστηριακή ατμόσφαιρα.. – Και αλλού πάλι η γαλήνια ατμόσφαιρα, η εγκαρτέρηση, απολύτρωση.

Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι όλες του τις επιλογές μπορούσε να τις υλοποιήσει με την φοβερότερη, με την πιο θαυμαστή συνθετική ακρίβεια! Ήταν όλα ζυγισμένα, ήταν όλα σε άψογη διανομή! Και εξίσου σημαντικό ήταν ότι ως καλλιτέχνης μπορούσε να υπηρετήσει εξίσου και το επικό (ορμητικό στοιχείο) και το λυρικό πνεύμα (παθητικό στοιχείο), αλλά και να προσφέρει καταπληκτικές μουσικές κορυφώσεις που έκαναν το κοινό να χειροκροτεί μανιασμένα όταν το έργο τελείωνε!

Για να μην πούμε πολλά… για τις σιωπές που δημιουργούσε σε ενδιάμεσα σημεία των έργων. Τότε που η ορμή κόπαζε και κυριαρχούσε η σιωπή – Σπουδαία λοιπόν τέχνη! Σε βαθμό που ο Βάγκνερ έλεγε: «Η μουσική του ξεπερνά την ίδια την ομορφιά! Στην τέχνη του υπάρχει μια αίσθηση υπεράνθρωπης γνώσης και αιθέριας ομορφιάς”!

Ένας και μοναδικός…

Και όλη αυτή την ομορφιά που διέθετε το μεγαλειώδες μουσικό του πνεύμα.. ευτυχώς είχαν τη δυνατότητα να τη γευτούν οι άνθρωποι της εποχής του! Στη Βιέννη, όπου έδωσε πάρα πολλές συναυλίες, είχε πολλούς φίλους και ήταν ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα! Είχε – όπως είπαμε – ξεκινήσει μια ένδοξη σταδιοδρομία πιανίστα και – πέρα από τη Βιέννη – είχε το προνόμιο να παίζει και σε πάρα πολλές άλλες κεντροευρωπαϊκές πόλεις.

Καταπληκτική επιτυχία είχαν οι αυτοσχεδιασμοί του όπως ξαναείπαμε! Εκεί φαινόταν ξεκάθαρα το μεγαλείο του! Στους δε αυτοσχεδιασμούς του τίποτα δεν ήταν τυχαίο – με την έννοια ότι τα δάκτυλά του καθοδηγούνταν από ένα κολοσσιαίο μουσικό πνεύμα – και ο Μπετόβεν νικούσε σε όλους τους πιανιστικούς διαγωνισμούς, όπου και αν αυτοί γίνονταν…

Κάποτε μάλιστα, ένας πιανίστας έφυγε… κρυφά πριν τον αντιμετωπίσει στην αίθουσα συναυλιών! Το δε παίξιμό του φαίνεται – από μαρτυρίες – ότι ήταν οξύ, σκληρό και ότι χρησιμοποιούσε υπερβολικά το πεντάλ. Και ταυτόχρονα είχε μια απαλότητα που άγγιζε το θείο! Κάποιος είπε μάλιστα: «Δεν επρόκειτο για πιανίστα αλλά για τον.. Μπετόβεν στο πιάνο!”. Όλη η βαθιά, η επαναστατική, η δραματική προσωπικότητα του Συνθέτη, αποτυπωνόταν στο πιανιστικό του παίξιμο, στο πιανιστικό του μεγαλείο!

Πηγή Video: Youtube

[Total: 3    Average: 4.3/5]