Η υγεία στην Ευρώπη – Οι βασικότερες αιτίες θανάτου

Ο πληθυσμός της Ευρώπης είναι 742,5 εκατομμύρια, δηλαδή το 10,5% του παγκόσμιου πληθυσμού (Eurostat, 2013). Το 68% των ενηλίκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση χαρακτηρίζουν την κατάσταση υγείας του καλή έως πολύ καλή. Τα χαμηλότερα ποσοστά παρατηρούνται σε χώρες της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης (Eurostat, 2011).

Στην Ευρώπη, τα πιο διαδεδομένα λοιμώδη νοσήματα είναι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα όπως το AIDS και τα χλαμύδια. Τα κρούσματα AIDS αυξάνονται συνεχώς, από 1,6 εκατομμύρια το 2011 σε 2,2 εκατομμύρια το 2012 (WHO, 2014).

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα, είναι η βασική αιτία θνησιμότητας και αναπηρίας σε ποσοστό 50% των συνολικών θανάτων. Τη δεκαετία του 1990 η αύξηση των καρδιαγγειακών νοσημάτων ήταν η μεγαλύτερη που έχει παρατηρηθεί από το 1980 έως το 2011, ενώ από το 2005 έως το 2011 η πτώση είναι κατακόρυφη (WHO, 2014).

Τα κακοήθη νεοπλάσματα είναι η δεύτερη σημαντικότερη αιτία. Το 20% των θανάτων οφείλεται σε αυτά. Ο καρκίνος τραχήλου της μήτρας είναι η συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες (WHO, 2014), ενώ τη μεγαλύτερη αύξηση παρουσιάζει ο καρκίνος του μαστού (Globocan, 2012). Αντίστοιχα στους άνδρες, πρώτος έρχεται ο καρκίνος του πνεύμονα και του προστάτη (Globocan, 2012). Τα μεγαλύτερα ποσοστά παρουσιάζονται στην Ουγγαρία, τη Σλοβακία, την Πολωνία, τη Σλοβενία, την Τσεχία και τη Λετονία (Eurostat, 2013). Σύμφωνα με την WHO ο βαθμός επίπτωσης όλων των ειδών καρκίνου σε γυναίκες και άντρες ανά 100.000 κατοίκους από το 1983 έως το 2013 αυξήθηκε ραγδαία στην Ευρώπη.

Άλλα χρόνια νοσήματα είναι ο σακχαρώδης διαβήτης και οι ψυχικές παθήσεις. Η αύξηση του σακχαρώδη διαβήτη είναι μεγαλύτερος σε χώρες της ανατολικής Ευρώπης όπως η Σλοβενία και η Τσεχία (European Heart Network and European Society of Cardiology, 2012). Οι ψυχικές διαταραχές είναι η δεύτερη αιτία έλλειψης υγιών χρόνων ζωής στην Ευρώπη. Ένας στους 15 πάσχει από κατάθλιψη, ενώ αν συμπεριληφθούν και οι αγχώδεις διαταραχές τότε αυξάνεται σε 4 στους 15 (WHO, 2014). Τα μεγαλύτερα ποσοστά παρατηρούνται στην Ισλανδία, τη Νορβηγία και την Ελβετία.

Τα πιο συνηθισμένα εξωτερικά αίτια θανάτου είναι οι αυτοκτονίες, τα τροχαία και τα εργατικά ατυχήματα. Τα χαμηλότερα ποσοστά αυτοκτονιών παρατηρούνται στην Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ τα υψηλότερα στη Λιθουανία και την Ουγγαρία (το 2009). Τα υψηλότερα ποσοστά θανάτου από τροχαία παρατηρούνται στη Κύπρο, την Ελλάδα, τη Ρουμανία, τη Λιθουανία, την Πολωνία, τη Λετονία και το Βέλγιο (Eurostat, 2012). Αντίστοιχα, ο αριθμός εργατικών ατυχημάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2010 έχει μειωθεί σημαντικά (Eurostat, 2013).

Ο ΠΟΥ το 2014 ανέφερε ότι οι γυναίκες νοσούν περισσότερο από τους άνδρες, αν και έχουν μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, ενώ σύμφωνα με μετρήσεις της Eurostat το 2014, μια στις τρείς γυναίκες στην Ε.Ε. έχει υποστεί σωματική και σεξουαλική βία μέχρι τα 15.
Οι κυριότερες αιτίες θανάτου για τις γυναίκες κάτω των 65 ετών στην Ευρώπη για το 2010 ήταν τα κακοήθη νεοπλάσματα, η στεφανιαία νόσος, το εγκεφαλικό και τα καρδιαγγειακά νοσήματα (European Heart Network and European Society of Cardiology, 2012).

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ (2014), η Ευρώπη έχει τα μικρότερα ποσοστά βρεφικής θνησιμότητας στον κόσμο. Το 2011, η Τουρκία και η Ρουμανία εμφανίζουν πολύ υψηλά ποσοστά βρεφικής θνησιμότητας, ενώ τα μικρότερα ποσοστά συναντώνται στην Σουηδία και Ισλανδία.

Σύμφωνα με έρευνες, οι γυναίκες της Ευρώπης καταναλώνουν περισσότερα φρούτα και λαχανικά από τους άνδρες όπως οι χώρες της νότιας Ευρώπης. Η πλειοψηφία των χωρών δεν ξεπερνά το 40% στην κατανάλωση φρούτων (European Heart Network and European Society of Cardiology, 2012).

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ το 2014, ένα στα τρία παιδιά στην Ευρώπη είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο.

Στην Ευρώπη, το 20% των θανάτων από καρδιαγγειακά οφείλεται στο κάπνισμα. Αξιοσημείωτη είναι η μεγάλη διαφορά αύξησης του καπνίσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ανατολική Ευρώπη. Στην Αρμενία το 50% του πληθυσμού είναι καπνιστές, ενώ μόλις το 1,5% είναι γυναίκες (European Heart Network and European Society of Cardiology,2012).

Το αλκοόλ είναι από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου. Στην Ευρώπη υπάρχουν 23.000.000 εξαρτημένα άτομα από το αλκοόλ (Anderson & Baumberg). Η μεγαλύτερη μείωση κατανάλωσης παρατηρήθηκε το 2010 στην νότια Ευρώπη σε ποσοστά 28,2%. Αντίθετα στις σκανδιναβικές χώρες και στην ανατολική Ευρώπη παρατηρείται αύξηση σε ποσοστά 1,6% και 7,3% αντίστοιχα (WHO, 2012).

Τα ναρκωτικά είναι ένας ακόμη παράγοντας κινδύνου. Η κάνναβη είναι η πιο διαδεδομένη παράνομη ουσία στην Ευρώπη με πρώτους τους Ισπανούς (2,5%) και τους Γάλλους (1,5%).
Ακολουθούν η κοκαΐνη, οι αμφεταμίνες, με πιο διαδεδομένη την έκσταση κυρίως στη Δυτικό-κεντρική Ευρώπη. Από την άλλη, τα οπιούχα και κυρίως η ηρωίνη είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στην ανατολική Ευρώπη και τη Ρωσία (European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction, 2014).

Πηγή:Ενημερωτικό περιοδικό υγείας «ΝΕΑ ΥΓΕΙΑ»

[Total: 0   Average: 0/5]