Γαλακτοκομικά Προϊόντα – Τι πρέπει να γνωρίζουμε

Κείμενο – Φωτογραφία: Θεανώ Γαρμπή

Παρά τα συχνά και πολλές φορές αντιφατικά μεταξύ τους δημοσιεύματα σχετικά με τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τις επιπτώσεις τους, εξακολουθούν να είναι πολλοί οι λόγοι που δεν θα έπρεπε να αποκλείσουμε τα τρόφιμα αυτά από το διαιτολόγιό μας.

Σύμφωνα με τους ερευνητές της Ιατρικής σχολής του Χάρβαρντ και του Νοσοκομείου Παίδων της Βοστόνης, το γάλα μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη στα παιδιά και τους εφήβους. Για τους ενήλικες, και ιδίως τις ηλικιωμένες γυναίκες, το ασβέστιο των γαλακτοκομικών συμβάλλει στην πρόληψη της οστεοπόρωσης και της υπότασης, αλλά και στη μείωση της χοληστερίνης.

Γάλα, γαλακτοκομικά και αυξητικές ορμόνες

Για την προστασία της υγείας μας και για τη διασφάλιση καλών συνθηκών διαβίωσης στα ζώα, το γάλα με σήμα «χωρίς r-BGH» ή «χωρίς αυξητικές ορμόνες» αποτελεί τη καλύτερη επιλογή.
Η αυξητική ορμόνη των βοοειδών, η ορμόνη r-BGH, είναι προϊόν της γενετικής μηχανικής, το οποίο διοχέτευσε πρώτη στην αγορά η εταιρεία χημικών Monsanto το 1993. Αποφεύγοντας τη λέξη «ορμόνη», η Monsanto ονομάζει το προϊόν της ανασυνδυασμένη σωματοτροπίνη των βοοειδών (r-BST) και το πουλάει με το εμπορικό όνομα Posilac. Πρόκειται για μια ορμόνη, η οποία επιταχύνει το μεταβολισμό της αγελάδας, με στόχο την αύξηση της παραγωγής γάλακτος κατά 25%. Το δέλεαρ της Monsanto προς τους αγρότες, είναι η αύξηση των κερδών. Σύμφωνα με τις τρέχουσες εκτιμήσεις της ίδιας της εταιρείας, κάθε δεκαπέντε ημέρες χορηγείται r-BGH στο ένα τρίτο σχεδόν των γαλακτοφόρων αγελάδων των ΗΠΑ, δηλαδή, σε 3 εκατομμύρια ζώα περίπου.

Αυτό το μεταλλαγμένο προϊόν έχει προκαλέσει μια σειρά απρόβλεπτων προβλημάτων, όπως το πλεόνασμα γάλακτος (επιπλέον γάλα που στην πραγματικότητα δεν χρειάζεται), το οποίο μετατρέπεται σε γάλα σκόνη και αγοράζεται από την κυβέρνηση με χρήματα των φορολογούμενων, για να αποθηκευτεί και να χρησιμοποιηθεί σε διάφορα προγράμματα. Επίσης, εκφράζονται σοβαρές ανησυχίες για την υγεία μας, δεδομένου ότι το IGF-1 (αυξητικός παράγοντας της ινσουλίνης, που τίθεται σε λειτουργία με την χορήγηση της ορμόνης στα ζώα), επιβιώνει και της παστερίωσης και της πέψης, οπότε ο ανθρώπινος οργανισμός τον απορροφά και τον εισάγει στη κυκλοφορία του αίματος.

Πολλές έρευνες, μεταξύ των οποίων μια σημαντική εργαστηριακή μελέτη διάρκειας 90 ημερών, την οποία διεξήγαγε η Monsanto, έδειξαν ότι τα αυξημένα επίπεδα IGH-1 στο αίμα αυξάνουν το κίνδυνο προσβολής από προστάτη, καρκίνο του εντέρου και καρκίνο του μαστού. Σύμφωνα με τον δρ.Φιλ Λάντριγκαν, διευθυντή του Κέντρου για την Υγεία των Παιδιών και το Περιβάλλον της Ιατρικής Σχολής «Όρος Σινά» της Νέας Υόρκης, ο IGH-1 συνδέεται επίσης με το οστεοσάρκωμα, την πιο κοινή μορφή καρκίνου οστών στα παιδιά.
Σήμερα η εφηβεία ξεκινά στα κορίτσια νωρίτερα από ό,τι σαράντα χρόνια πριν. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε μια σημαντικότατη έρευνα σε 17.000 κορίτσια, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση Pediatrics και την οποία διεξήγαγε η Μάρσια Χέρμαν-Γκίντενς, ερευνήτρια της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, η εφηβεία ξεκινά στις νεαρές λευκές λίγο πριν από την ηλικία των 10 ετών και στις νεαρές αφροαμερικανίδες λίγο πριν από την ηλικία των 9 ετών. Η τάση αυτή προκαλεί ανησυχίες, γιατί η πρώιμη εφηβεία των κοριτσιών έχει συνδεθεί με την αύξηση των περιπτώσεων καρκίνου του μαστού. Πολλοί επιστήμονες ισχυρίζονται ότι το γάλα με r-BGH ευθύνεται για την πρώιμη εφηβεία και υποστηρίζουν ότι οι αυξητικές ορμόνες που υπάρχουν στο αγελαδινό γάλα περνούν στον οργανισμό μας και λειτουργούν με μη φυσιολογικό τρόπο.

Όσον αφορά στις αγελάδες, οι ερευνητές του Καναδικού Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων (Health Canada), μελέτησαν τις φυσικές επιπτώσεις της r-BGH επί εννέα έτη. Κατέληξαν στα εξής: Η ορμόνη προκαλεί στις αγελάδες 50% περισσότερες περιπτώσεις χωλότητας, 25% περισσότερες μαστίτιδες, αύξηση προβλημάτων αναπαραγωγής όπως στειρότητα, πολυκυστικές ωοθήκες και αποβολές.
Σύμφωνα με το Κέντρο Διατροφικής Ασφάλειας, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό προστασίας του πολίτη με έδρα την Ουάσιγκτον, πολλοί αγρότες έχουν υποστεί σημαντικές οικονομικές απώλειες, καθώς οι αγελάδες εξασθενούν τόσο πολύ με τη χορήγηση r-BGH, που δεν παράγουν πια γάλα. Και για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, χορηγούν πρόσθετα αντιβιοτικά τα οποία επίσης καταλήγουν στο κρέας και στο γάλα που καταναλώνουμε, κάνοντας την κατάσταση ακόμα πιο επικίνδυνη.

Το Κέντρο για την Επιστήμη στην υπηρεσία του Δημόσιου Συμφέροντος (CPSI) έχει ξεκινήσει μια ενημερωτική εκστρατεία για την καταπολέμηση της περιττής χρήσης αντιβιοτικών στη γεωργία και την κτηνοτροφία. Σύμφωνα με το CPSI, το 50% περίπου του συνόλου των αντιβιοτικών που χρησιμοποιούνται στις ΗΠΑ απορροφώνται στην κτηνοτροφία. (Στοιχεία του 2005)
Στον Καναδά και στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι πιθανοί κίνδυνοι για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων που συνδέονται με την ορμόνη r-BGH κρίθηκαν αρκετά σοβαροί και η χρήση της απαγορεύτηκε. Η επιτροπή του ΟΗΕ για το Διεθνή Κώδικα Τροφίμων (Codex Alimentarious Commission), στην οποία συμμετέχουν 101 χώρες του κόσμου, υπέβαλε επίσης μνημόνιο για την ορμόνη r-BGH. Στις ΗΠΑ όμως, ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ισχυρίζεται ότι η r-BGH είναι ασφαλής, παρά τα αντίθετα κλινικά στοιχεία και τη σύμφωνη γνώμη εμπειρογνωμόνων από πολλές βιομηχανικές χώρες.

Θα πρέπει να θυμόμαστε ότι, όσο καλή επιλογή κι αν είναι τα γαλακτοκομικά χωρίς r-BGH, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι και βιολογικά. Για να αποκτήσουν σήμανση βιολογικού προϊόντος, οι γαλακτοπαραγωγοί πρέπει να εφαρμόζουν μια σειρά οικολογικών μεθόδων.
Η ορμόνη r-BGH χορηγείται μόνο στα βοοειδή, όχι στα αιγοπρόβατα. Αναζητήστε γαλακτοκομικά από πρόβειο, κατσικίσιο, ή βουβαλίσιο γάλα (το τελευταίο είναι ιδιαίτερα γευστικό), που δεν περιέχουν αυξητική ορμόνη. Στον Καναδά, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης η ορμόνη έχει απαγορευτεί, οπότε αγοράζεται γαλακτοκομικά από τις συγκεκριμένες χώρες, μια καλή εναλλακτική λύση για τα βιολογικά προϊόντα, αν δεν έχουμε τη δυνατότητα αγοράς τους.

Η σωστή επιλογή Γαλακτοκομικών

Παρά τις αμφιβολίες και τις αμφισβητήσεις που προκαλεί η σύγχρονη γαλακτοπαραγωγή, οφείλουμε να ενημερωθούμε για να μπορέσουμε να κάνουμε μια όσο πιο σωστή επιλογή γίνεται, μέσα από την τεράστια ποικιλία που μας προσφέρεται.

Οι νόμοι περί βιολογικών προϊόντων έχουν συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας των γαλακτοκομικών προϊόντων και στην προστασία του περιβάλλοντος. Ωστόσο, οι ισχύοντες κανονισμοί για τα βιολογικά προϊόντα δεν απαιτούν από τους γαλακτοπαραγωγούς να εκτρέφουν τα κοπάδια τους σε λιβάδια, παρότι το χόρτο είναι η πιο φυσική τροφή για τις αγελάδες. Για το λόγο αυτό, τα γαλακτοκομικά από αγελάδες που εκτρέφονται με χόρτο αποτελούν εξαιρετική επιλογή τόσο για την υγεία μας όσο και για το περιβάλλον.
Οι ερευνητές δείχνουν ότι το γάλα, το τυρί, το γιαούρτι και άλλα γαλακτοκομικά τα οποία προέρχονται από αγελάδες που εκτρέφονται με χόρτο έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε σημαντικά θρεπτικά συστατικά, όπως τα λιπαρά οξέα ωμέγα-3, που κάνουν καλό στην καρδιά, και το συζευγμένο λινολεικό οξύ (CLA),το οποίο συμβάλλει στην πρόληψη του καρκίνου.

Η καλύτερη επιλογή τυριών

Παραδοσιακά Ιταλικά τυριά, όπως παρμεζάνα Ρετζιάνο, γκοργκοντζόλα και Φοντίνα, αγγλικά τυριά όπως το τσένταρ και το στίλτον, ελβετικά όπως η γραβιέρα και το έμενταλ, γαλλικά όπως το μπρι, το καμαμπέρ και το Σεβρ. Ανάμεσα στα ελληνικά τυριά, διαλέξτε Π.Ο.Π (Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης):Ανεβατό, Καλαθάκι Λήμνου, Κατίκι Δομοκού, Σαν Μιχάλη, ξινομυζήθρα Κρήτης, Μανούρι, Γαλοτύρι, Λαδοτύρι Μυτιλήνης, Γραβιέρα Κρήτης, Νάξου, Αγράφων, Κοπανιστή, Μετσοβόνε, Πηχτόγαλο Χανίων, Σφέλα και φορμαέλλα Αράχοβας, καθώς και Μπάτζος.
Αν αγοράσετε κάποιο τυρί από χώρα η οποία χρησιμοποιεί την ορμόνη r-BGH, κοιτάξτε την ετικέτα κα βεβαιωθείτε ότι δεν περιέχει αγελαδινό γάλα.

Όλη η αλήθεια για το βιολογικό γάλα

Σύμφωνα με το αμερικανικό Υπουργείο Γεωργίας, τα πιστοποιημένα βιολογικά γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως το γάλα, το τυρί, το βούτυρο, η κρέμα γάλακτος κ.λπ., παράγονται από ζώα τα οποία εκτρέφονται αδιαλείπτως σύμφωνα με τις μεθόδους βιολογικής παραγωγής και δεν τους χορηγούνται αυξητικές ορμόνες. Το βιολογικό γάλα παράγεται χωρίς τη χρήση αντιβιοτικών. Τα άρρωστα ζώα θεραπεύονται αλλά απομακρύνονται από το κοπάδι και το γάλα τους δεν πωλείται ως βιολογικό. Με το μέτρο αυτό εξασφαλίζεται ότι τα ζώα εκτρέφονται σε υγιεινό περιβάλλον. Για να χαρακτηριστούν βιολογικά τα προϊόντα, πρέπει στο βοσκότοπο, καθώς και στη γη στην οποία καλλιεργείται η τροφή των ζώων, να μην έχουν χρησιμοποιηθεί χημικά λιπάσματα και φυτοφάρμακα επί μια τριετία τουλάχιστον. Για την παραγωγή βιολογικού γάλακτος και γαλακτοκομικών απαγορεύονται επίσης οι παρακάτω πρακτικές: ακτινοβόληση, λίπανση με λάσπη επεξεργασίας λυμάτων και χρήση συνθετικών φυτοφαρμάκων, συμπεριλαμβανομένων των ζιζανιοκτόνων, μυκητοκτόνων και χημικών λιπασμάτων.

Γάλα και γαλακτοκομικά με χαμηλά λιπαρά

Τα γαλακτοκομικά προϊόντα με χαμηλά λιπαρά είναι πιο θρεπτικά σε σχέση με τα πλήρη, τα οποία περιέχουν μεγάλη ποσότητα κορεσμένων λιπών και αυξάνουν το κίνδυνο καρδιοπαθειών. Επιπλέον, ρύποι όπως οι διοξίνες και τα πολυχλωριούχα διφαινύλια (PCB) περνούν στη διατροφική αλυσίδα από τα φυτά στα ζώα και συνήθως συγκεντρώνονται στα ζωικά λίπη, μεταξύ αυτών και στο γάλα.
Σύμφωνα με τον αμερικανικό Οργανισμό Περιβαλλοντικής Προστασίας (ERA), περισσότερο από το 95% της έκθεσής μας σε αυτούς τους καρκινογόνους ρύπους προέρχεται από τη διατροφή μας και ιδίως από πλούσιες σε λιπαρά τροφές ζωικής προέλευσης.

Διαλέξτε τυριά με έντονη γεύση και μυρωδιά, τα οποία έχουν από τη φύση τους λιγότερα λιπαρά, όπως η φέτα και η παρμεζάνα.

Πηγή: Fresh Choices, David Joachim and Rochelle Davis

[Total: 0   Average: 0/5]