Βιολογικά Προϊόντα εναντίον Συμβατικών Προϊόντων

Κείμενο-Φωτογραφία: Θεανώ Γαρμπή

Τη στροφή πολλών παραγωγών γεωργικών προϊόντων στις βιολογικές καλλιέργειες ακολουθεί η ολοένα αυξανόμενη προτίμηση των καταναλωτών στα βιολογικά προϊόντα. Ο βασικότερος λόγος, είναι η προσπάθεια, κυρίως των κατοίκων μεγάλων αστικών κέντρων να ακολουθήσουν έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής.

Θα ακούσουμε πολλούς βιοκαλλιεργητές να αναφέρουν ότι : ”..η βιοκαλλιέργεια ήταν μια αναγκαιότητα. Ή τα φυτοφάρμακα ή εμείς! Στα δικά μας θερμοκήπια οι πελάτες, μπαίνουν μαζί με τα παιδιά τους και κόβουν μόνοι τους ντομάτες. Το οικοσύστημα είναι ζωντανό. Στα συμβατικά θερμοκήπια, για να μπουν, θα έπρεπε να βάλουν μάσκα. Αλλά όσες στολές και μάσκες και αν βάλεις, η μυρωδιά του φυτοφαρμάκου δεν φεύγει..”.

Η παραγωγή βιολογικών και βιώσιμων τροφίμων αντιμετωπίζει το έδαφος σαν τη βάση μιας υγιούς τροφικής αλυσίδας. Οι βιολογικοί γεωργοί εργάζονται σκληρά για την προστασία και την ανάπτυξη υγιούς εδάφους, εναλλάσσοντας τη σπορά και χρησιμοποιώντας μεθόδους που εμπλουτίζουν το έδαφος χάρη στην ποικιλία των φυτών που αναπτύσσονται.
Τα περισσότερα βιολογικά αγροκτήματα είναι μικρές, οικογενειακές, ανεξάρτητες επιχειρήσεις. Καθώς ο αριθμός των αγροκτημάτων έχει μειωθεί τα τελευταία 50 χρόνια, η αξία του διεθνούς εμπορίου τροφίμων έχει τριπλασιαστεί. Το μερίδιο των αγροτών από την πώληση τροφίμων μειώνεται σταθερά και οι διανομείς και οι μεσάζοντες τροφίμων είναι εκείνοι που εισπράτουν τη μερίδα του λέοντος των κερδών αντί για τους αγρότες. Η βιολογική γεωργία αποτελεί τρόπο επιβίωσης για τους μικρούς γεωργούς, γιατί προσφέρει μια εναλλακτική αγορά στην οποία οι σοδειές τροφίμων είναι πιο επικερδείς. Τα χρήματά σας πηγαίνουν κατευθείαν στα χέρια των μικρών οικογενειακών επιχειρήσεων αντί για τις τσέπες των πολυεθνικών.

Σύμφωνα με μια αναφορά της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κινημάτων Οικολογικής Γεωργίας (IFOAM) του 2003, πάνω από 110 εκατομμύρια στρέμματα χρησιμοποιούνται πλέον για βιολογικές καλλιέργειες σε όλο το κόσμο. Στην Ελλάδα η βιολογική γεωργία ασκείται σε 390.000 στρέμματα περίπου (στοιχεία του 2004). Το σύστημα βιολογικών τροφίμων, αν και σχετικά νέο, εξαπλώνεται σταθερά στις ΗΠΑ και σε άλλα ανεπτυγμένα κράτη τα τελευταία 50 χρόνια.

Τι είναι τα βιολογικά προϊόντα και πότε ξεκίνησαν

Είναι τα προϊόντα που προέρχονται από γεωργικές καλλιέργειες στις οποίες δεν χρησιμοποιείται κανένα είδος χημικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων. Στη συμβατική γεωργία χρησιμοποιούνται λιπάσματα, ζιζανιοκτόνα και ορμόνες, που αναμφισβήτητα έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία μας αλλά και στη φύση. Η απουσία χημικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων μας δίνει τρόφιμα τα οποία μεγαλώνουν με φυσικό τρόπο, χωρίς παρεμβάσεις στο μέγεθος, το χρώμα, τη γεύση ή στη γρήγορη ωρίμανσή τους. Τα βιολογικά προϊόντα έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία και ένζυμα. Ταυτόχρονα, η βιολογική γεωργία όχι μόνο δεν επιβαρύνει το περιβάλλον, αλλά το συντηρεί.

Ο όρος “βιολογικός” δημιουργήθηκε παράλληλα με το ξεκίνημα της εντατικής βιομηχανοποίησης της γεωργίας στα τέλη της δεκαετίας του 1940, οπότε και η χρήση φαρμάκων απογειώθηκε. Η βιομηχανική πρακτική της μονοκαλλιέργειας συγκεκριμένων ειδών σποράς για παραγωγή αγαθών τριπλασίασε την αγροτική παραγωγή μεταξύ του 1950 και του 1970. Μείωσε όμως δραματικά την ποικιλία των φυτικών ειδών. Η βιολογική καλλιέργεια από την άλλη, προωθεί τη βιοποικιλότητα αναπτύσσοντας μεγάλη ποικιλία φυτών που δεν βρίσκονται στα περισσότερα σούπερ μάρκετ.
Ήδη τη δεκαετία του 1950, κάποιοι σήμαιναν σήμα συναγερμού. Ένας από αυτούς ήταν ο Βρετανός επιστήμονας Νόρμαν Μουρ, που υπέθεσε πρώτος ότι η μείωση του αριθμού των αετών οφειλόταν στην υπερβολική χρήση του DDT, ενός πολύ ισχυρού εντομοκτόνου εκείνης της εποχής. Το βιβλίο του Ρέιτσελ Κάρσον “Σιωπηλή άνοιξη” του 1962, έκανε δημοφιλή τη θεωρία του Μουρ, ότι η χρήση χημικών κατά την παραγωγή μπορεί να έχει δυσβάστακτο τίμημα.

Οι επιπτώσεις των φυτοφαρμάκων στο περιβάλλον και την υγεία μας

Έχει αποδειχτεί ότι τα φυτοφάρμακα προκαλούν σοβαρές βλάβες στην υγεία και στο περιβάλλον μας. Πολλά από τα αυτά που χρησιμοποιούνται σήμερα προκαλούν βλάβες στον εγκέφαλο και στο νευρικό σύστημα, γενετικά ελαττώματα, αναπτυξιακές διαταραχές, βλάβη στο αναπαραγωγικό σύστημα, δυσλειτουργία του ενδοκρινικού και του ανοσοποιητικού συστήματος και κάποιες μορφές καρκίνου.
Καθώς οι ανάγκες αυξάνονταν και οι διατροφικές ανάγκες άλλαζαν, μέσα σε λίγες δεκαετίες οι βιομηχανίες παραγωγής τροφίμων έγιναν έντονα ανταγωνιστικές. Για να επιβιώσουν, οι αγροκαλλιεργητές έπρεπε να περικόψουν το κόστος, να ενισχύσουν την παραγωγή και να αυξήσουν τα κέρδη. Την ίδια εποχή περίπου, οι φαρμακευτικές εταιρείες συνέβαλαν επίσης στη μείωση του κόστους εργασίας της γεωργίας και στην αύξηση της απόδοσης της σοδειάς αναπτύσσοντας χημικά φυτοφάρμακα. Στα μέσα της δεκαετίας του 1960, η συνολική χρήση φυτοφαρμάκων στην Αμερική είχε τουλάχιστον τριπλασιαστεί, ενώ μέχρι το 2005 αγοράζονταν περισσότεροι από 500.000 τόνοι γεωργικών φυτοφαρμάκων ετησίως.
Στην Ελλάδα η ποσότητα των φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιούνται, είναι από τις χαμηλότερες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η ποσότητα που εντοπίζεται στα φρούτα και τα λαχανικά, είναι μεσαίας κλίμακας. Σε έρευνα του 2002, το 5,4% των φρούτων και λαχανικών που ελέγχθηκαν είχαν συγκεντρώσεις φυτοφαρμάκων πάνω από τα νόμιμα όρια, ενώ το 55% δεν είχε καθόλου φυτοφάρμακα.

Οι πρώτες κινητοποιήσεις και κανονισμοί

Το κίνημα “Επιστροφή στη Φύση” στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές του 1970 προέκυψε από αυτή την αυξημένη επαγρύπνηση και εστίασε στη φυσική παραγωγή τροφίμων χωρίς συνθετικά και χημικά πρόσθετα. Το μόνο πρόβλημα με αυτή την πρώτη επιστροφή στη βιολογική καλλιέργεια ήταν η απουσία σταθερών δεδομένων. Αυτό που σε ένα αγρόκτημα μπορεί να χαρακτηριζόταν βιολογικό ενίοτε δεν εφαρμοζόταν σε άλλο αγρόκτημα.
Πολλά Ευρωπαϊκά κράτη θέσπισαν εθνικούς κανονισμούς. Το 1991, η Ευρωπαϊκή Ένωση ενοποιώντας τις διαφορετικές προδιαγραφές ψήφισε τον Κανονισμό περί βιολογικού τρόπου παραγωγής γεωργικών προϊόντων, και η θεσμοθέτηση επεκτάθηκε αργότερα για την ζωική παραγωγή με τον κανονισμό 1804/99.
Η Καλιφόρνια, μια από τις σημαντικότερες γεωργικές πολιτείες των ΗΠΑ, έκανε τα πρώτα βήματα για την καθιέρωση συγκεκριμένων παραμέτρων το 1973, όταν 50 γεωργοί της έθεσαν τους κανόνες για τους Πιστοποιημένους βιολογικούς Καλλιεργητές της Καλιφόρνιας (CCOF). Οι κανόνες αυτοί εισήγαγαν την ιδέα τυποποιημένων μεθόδων παραγωγής που πιστοποιούνταν από ουδέτερους τρίτους επιθεωρητές. Αυτά τα σταθερά δεδομένα αποτέλεσαν τη βάση για την Πράξη Βιολογικών Τροφίμων της Καλιφόρνιας, που έγινε νόμος το 1990.
Στις ΗΠΑ, στα τέλη της δεκαετίας του 1980, η βιολογική βιομηχανία ζήτησε από το Κογκρέσο να κάνει ένα προσχέδιο για την Πράξη Παραγωγής Βιολογικών Τροφίμων (Organic Foods Production Act ή OFPA), ώστε να διασαφηνιστεί ο όρος ”Βιολογικός”. Αυτή η πράξη κατοχυρώθηκε, αλλά ήταν μόνο το πρώτο βήμα, απαιτώντας κυρίως από το Τμήμα Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA)να προσδιορίσει τι ακριβώς σημαίνει ο όρος ”βιολογικός”. Χρειάστηκε περισσότερο από μια δεκαετία διαβουλεύσεων μέχρι να καθιερωθούν σαφή εθνικά βιολογικά δεδομένα. Τα δεδομένα του USDA για την παραγωγή βιολογικών προϊόντων έγιναν τελικά νόμος τον Δεκέμβριο του 2000 και άρχισαν να εφαρμόζονται το 2002.
Οι βασικοί κανόνες είναι ότι αποφεύγεται η χρήση αγροχημικών (λιπασμάτων, ζιζανιοκτόνων, αυξητικών παραγόντων, πρόσθετων ζωοτροφών κ.λπ.), τα βιολογικά τρόφιμα παράγονται χωρίς να χρησιμοποιούνται λιπάσματα με βάση το πετρέλαιο ή λύματα από λιπαντέλαια, βιομηχανική ή ιοντίζουσα ακτινοβολία. Τα βιολογικά κρέατα, πουλερικά, αβγά και γαλακτοκομικά προϊόντα πρέπει να προέρχονται από ζώα που ταΐζονται 100% από βιολογικές ζωοτροφές και χωρίς καθόλου αντιβιοτικά ή ορμόνες για την ανάπτυξή τους.
Προτού ένα προϊόν λάβει την ετικέτα του ”βιολογικού”, ελέγχεται η συμβατικότητά του με τις προϋποθέσεις της πιστοποίησης.

Τα παιδιά και τα φυτοφάρμακα

Το ανώριμο μεταβολικό σύστημα των παιδιών είναι λιγότερο ικανό να αποβάλει πολλές χημικές τοξίνες.
Το σώμα τους που βρίσκεται στην ανάπτυξη, έχει περισσότερο χρόνο για να συσσωρεύσει τοξίνες. Λόγω της πολύ γρήγορης ανάπτυξης των ζωτικών τους οργάνων, εισπράττουν περίπου τετραπλάσιες ποσότητες ρύπων από ότι οι ενήλικοι. Περίπου 12 εκατομμύρια παιδιά στην Αμερική αντιμετωπίζουν αναπτυξιακές δυσκολίες. Το 25% αυτών των ανωμαλιών μπορούν να αποδοθούν σε περιβαλλοντικές τοξίνες, όπως τα φυτοφάρμακα, σύμφωνα με μια επιτροπή ειδικών της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών, που συστήθηκε τον Ιούλιο του 2000.
Παρά την ευαισθησία των παιδιών στην έκθεση σε φυτοφάρμακα, μόνο το 43%των συνθετικών χημικών που παράγονται σε υψηλές ποσότητες έχει εξεταστεί για πιθανή τοξικότητα στον άνθρωπο, και μόνο το 7% έχει μελετηθεί για πιθανές αναπτυξιακές επιδράσεις στα παιδιά, σύμφωνα με έρευνα του Κέντρου Παιδικής Υγείας και Περιβάλλοντος της Ιατρικής Σχολής Μονής Σινά της Νέας Υόρκης.

Τα βιολογικά προϊόντα σε σύγκριση με τα συμβατικά, σχετικά με την τιμή, την ποιότητα και την παραγωγή

Το 2002, η πρώτη επιστημονική σύγκριση βιολογικών και συμβατικών προϊόντων έδειξε ότι τα βιολογικά φρούτα και λαχανικά περιέχουν πράγματι λιγότερα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων, περίπου 1/3 λιγότερα στο σύνολο.
Η απόδοση μιας βιολογικής καλλιέργειας μπορεί να είναι έως και 70% χαμηλότερη από τη συμβατική. Αυτό οφείλεται στο ότι δεν χρησιμοποιούνται χημικά λιπάσματα, αλλά και στο γεγονός ότι τα φυτά μιας βιολογικής καλλιέργειας εκτίθεται πιο εύκολα σε ασθένειες, λόγω της απουσίας φυτοφαρμάκων.

Οι τιμές των βιολογικών προϊόντων σε σχέση με αυτές των συμβατικών είναι αυξημένες, καθώς τόσο η παραγωγή όσο και η απόδοση των φυτών είναι μικρότερες σε σχέση με την συμβατική γεωργία. Επίσης, η έκταση των βιοκαλλιεργειών είναι ακόμα περιορισμένη, με αποτέλεσμα το αυξημένο κόστος συλλογής των προϊόντων.
Στην πραγματικότητα, οι τιμές των βιολογικών προϊόντων δεν είναι πιο ακριβές των συμβατικών: Τα συμβατικά προϊόντα που οδηγούνται σε απόσυρση, για παράδειγμα τα εσπεριδοειδή, δημιουργούν ένα κόστος το οποίο πληρώνει ο καταναλωτής. Την εισφορά που έδωσε η Ε.Ε. στον αγρότη, πάλι, έμμεσα την πληρώνει ο καταναλωτής.

Τα συμβατικά προϊόντα για την παραγωγή τους ρυπαίνουν. Τα προγράμματα απορρύπανσης με σκοπό την μείωση των ζημιών που έχουν γίνει από τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα, είναι άλλο ένα κόστος που επίσης πληρώνει ο καταναλωτής. Αλλά τη στιγμή που βρίσκεται στη λαϊκή και αγοράζει ντομάτες, δεν το καταλαβαίνει ότι μέσω φόρων ήδη έχει πληρώσει για όλα αυτά. Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ότι τα βιολογικά προϊόντα είναι στην πραγματικότητα πιο φθηνά, έχουν μια καθαρή τιμή που περιλαμβάνει το κόστος παραγωγής, το κέρδος που πρέπει να βγάλει ο παραγωγός και τίποτε άλλο. Εκτός αυτών, όταν αγοράζεις ένα κιλό ντομάτες συμβατικές, περιέχουν 30% παραπάνω νερό, άρα πληρώνεις και αυτό το οποίο προστίθεται στους έμμεσους φόρους.
Αν σκεφτούμε και το γεγονός ότι το βιολογικό προϊόν είναι πλουσιότερο σε συστατικά, τότε θα συνειδητοποιήσουμε ότι είναι όντως φθηνότερο. Αν όμως το δούμε επιφανειακά και χωρίς να ”πονηρευτούμε”, τότε είναι λογικό να θεωρούμε το συμβατικό προϊόν του 1 ευρώ φθηνότερο από το βιολογικό των 2 ευρώ.

Σημαντικό ρόλο παίζει η εμπιστοσύνη των καταναλωτών στα βιολογικά προϊόντα. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι με την αγορά βιολογικών προϊόντων υποστηρίζουμε τις μεθόδους καλλιέργειας φιλικές προς το περιβάλλον, καθώς και τους παραγωγούς να συνεχίσουν το έργο τους.

Καταναλωτές: Πως ξέρω ότι είναι βιολογικό;

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το βιολογικό λογότυπο, ως υποχρεωτικό, για όλα τα προσυσκευασμένα βιολογικά προϊόντα που συμμορφώνονται με τη σχετική νομοθεσία και έχουν παραχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνεπώς, οι καταναλωτές οφείλουν να αναζητούν στις συσκευασίες των βιολογικών προϊόντων πριν τα αγοράσουν αυτό το σύμβολο, για να σιγουρευτούν για την αγορά πραγματικών βιολογικών προϊόντων. Όσον αφορά στα εισαγόμενα προϊόντα από τρίτες χώρες η αναγραφή αυτού του συμβόλου είναι προαιρετική.
Το σύμβολο αυτό, ρητά απαγορεύεται σε προϊόντα υπό μετατροπή, καθώς και σε μεταποιημένα προϊόντα τα οποία αποτελούνται από βιολογικά συστατικά σε μικρότερο ποσοστό από 95%.
Για να προστατευτούν οι καταναλωτές των βιολογικών προϊόντων ο πιστοποιητικός οργανισμός πραγματοποιεί επιτόπιους και αιφνιδιαστικούς ελέγχους, τουλάχιστον μια φορά το χρόνο, σε κάθε εκμετάλλευση κάθε ενταγμένου επιχειρηματία (σε όλες τις μονάδες παραγωγής, εμπορίας, παρασκευής, αποθήκευσης ή και εισαγωγής προϊόντων βιολογικής γεωργίας), εντός της καλλιεργητικής περιόδου, της περιόδου εκτροφής ή της παρασκευαστικής περιόδου. Συμπληρωματικά, των επισκέψεων, πραγματοποιούνται αναλύσεις για να διαπιστωθεί κατά πόσο ένα προϊόν, περιέχει ουσίες που δεν συνάδουν με τις αρχές της βιολογικής γεωργίας. Οι δειγματοληψίες πραγματοποιούνται σε μονάδες επιχειρηματιών ή στην αγορά, σε φυτικούς και ζωικούς ιστούς, νερό, έδαφος ή/και μεταποιημένων προϊόντων, σε οποιαδήποτε φάση της διαδικασίας ελέγχου και πιστοποίησης.

Επίσης, το προϊόν πιστοποιείται ως «μη γενετικά τροποποιημένο» (μεταλλαγμένο), το οποίο σύμφωνα με νόμο από την Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει υποχρεωτικά να αναγράφεται στη συσκευασία του αν το προϊόν περιέχει έως 0,9% Γ.Τ.Ο (γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς).
Σε περίπτωση, μη συμμόρφωσης, με τους προβλεπόμενους κανονισμούς, ο οργανισμός πιστοποίησης επιβάλλει κυρώσεις στους ενταγμένους και πιστοποιημένους επιχειρηματίες, με στόχο να διασφαλιστεί η αξιοπιστία του Συστήματος Πιστοποίησης, να προστατευτούν οι καταναλωτές βιολογικών προϊόντων και να διαφυλαχτεί η αξιοπιστία και το κύρος του Οργανισμού.

Επιβαρυμένα λαχανικά και φρούτα

Εργαστηριακοί έλεγχοι επιβεβαιώνουν πως κατάλοιπα χημικών εμφανίζονται στα λαχανικά και τα φρούτα που καταναλώνουμε. Στους ελέγχους αυτούς εντοπίζονται και άλλα βλαβερά χημικά, τα οποία κατακρατά το έδαφος και το νερό. Μελέτη του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας, καθώς και αναλύσεις των δεδομένων για τα φυτοφάρμακα του USDA από την ομάδα εργασίας για το Περιβάλλον, έδειξαν ότι κάποια είδη λαχανικών περιέχουν υψηλά επίπεδα καταλοίπων βλαβερών φυτοφαρμάκων.
Τα λαχανικά αυτά είναι: Πατάτες, φασολάκια, σπανάκι, σέλερι, πιπεριές γλυκιές, καυτερές πιπεριές τσίλι.
Τα πιο επιβαρυμένα φρούτα είναι τα αχλάδια, βερίκοκα, νεκταρίνια, ροδάκινα, κεράσια, φράουλες, κόκκινα σμέουρα. Τα μήλα έχουν την υψηλότερη περιεκτικότητα σε κατάλοιπα φυτοφαρμάκων από οποιοδήποτε άλλο φρούτο. Σύμφωνα με στοιχεία του USDA, το 88%των σταφυλιών εισαγωγής περιέχουν υψηλή συγκέντρωση σε κατάλοιπα φυτοφαρμάκων.

Γενικός κανόνας είναι ότι: Με εξαίρεση τα δαμάσκηνα, τα φρούτα με κουκούτσι έχουν συνήθως μεγάλη περιεκτικότητα σε φυτοφάρμακα.

Λαχανικά και φρούτα λιγότερο επιβαρυμένα

Τα σπαράγγια έχει αποδειχτεί ότι περιέχουν χαμηλά επίπεδα καταλοίπων φυτοφαρμάκων. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Δεδομένων για τα Φυτοφάρμακα του USDA, τα αβοκάντο περιέχουν τα χαμηλότερα επίπεδα φυτοφαρμάκων από όλες τις καλλιέργειες που εξετάστηκαν. Τα μπρόκολα, μελιτζάνες, κουνουπίδι, μπάμιες, λαχανάκια Βρυξελλών και λάχανα, αρακάς, ραπανάκια, καλαμπόκι και τα άσπρα φασόλια, περιέχουν σχετικά χαμηλή συγκέντρωση καταλοίπων φυτοφαρμάκων, ακόμα και τα συμβατικά.
Από τα φρούτα είναι οι μπανάνες, το καρπούζι, το πεπόνι, τα ελληνικά σταφύλια, τα βατόμουρα, τα μανταρίνια, το γκρέιπφρουτ, τα δαμάσκηνα και ο ανανάς. Τα τροπικά φρούτα ψεκάζονται λιγότερο κι έχουν χαμηλότερη συγκέντρωση σε φυτοφάρμακα, όπως οι μπανάνες Αντιλλών, το μάγκο ή η παπάγια.
Αν βρείτε μπανάνες με την ετικέτα “Πιστοποιημένες συνθήκες τροπικού δάσους”, αγοράστε τες διότι αναπτύσσονται με μεθόδους που σέβονται το περιβάλλον.
Μεταξύ των εσπεριδοειδών, τα πορτοκάλια και τα λεμόνια είναι ελαφρώς επιβαρυμένα σε κατάλοιπα, τα περισσότερα φυτοφάρμακα όμως συγκεντρώνονται στη φλούδα. Αν καταναλώνεται μόνο το εσωτερικό του φρούτου, οι συμβατικά καλλιεργημένες ποικιλίες είναι σχετικά ασφαλείς. Αν όμως σκοπεύετε να χρησιμοποιήσετε τη φλούδα, προτιμήστε τα βιολογικά πορτοκάλια και λεμόνια.
Τα καλά νέα είναι ότι από τα λαχανικά συμβατικής καλλιέργειας αυτά που έχουν τις λιγότερες περιβαλλοντικές τοξίνες είναι και τα πιο πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, που είναι πολύτιμα για την υγεία μας.

Με ή χωρίς φλούδα;

Το ξεφλούδισμα φρέσκων φρούτων συμβατικής καλλιέργειας απομακρύνει όλα τα επιφανειακά φυτοφάρμακα, μαζί με την φλούδα όμως χάνονται και πολύτιμες φυτικές ίνες και θρεπτικά συστατικά. Αν χρησιμοποιήσουμε το απλό πλύσιμο των φρούτων, μπορεί να αφήσει κατάλοιπα φυτοφαρμάκων. Αν πρόκειται για φρούτο ή λαχανικό που συγκεντρώνει πολλά κατάλοιπα φυτοφαρμάκων προτιμήστε το βιολογικό για να το φάτε με τη φλούδα. Αν πρόκειται για φρούτο που δεν συγκρατεί πολλά κατάλοιπα φυτοφαρμάκων, τότε το πλένετε πολύ καλά για να το φάτε με τη φλούδα.

Ακολουθούμε ΠΑΝΤΑ τον γενικό κανόνα που λέει ότι τα λαχανικά και τα φρούτα πρέπει να πλένονται πολύ καλά πριν την κατανάλωση τους, είτε αυτά είναι συμβατικής, είτε βιολογικής καλλιέργειας.

Επιλογή και συμβατικών προϊόντων

Πέρα όμως από τα βιολογικά τρόφιμα, μας προσφέρεται και ένα συναρπαστικό φάσμα υγιεινών τροφίμων που δεν έχουν την ταμπέλα της βιολογικής καλλιέργειας. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν και προϊόντα τα οποία καλλιεργούνται με το συμβατικό τρόπο. Είναι εκείνα τα συμβατικά τρόφιμα τα οποία έχει αποδειχτεί ότι δεν συγκρατούν τόσο μεγάλη ποσότητα ρυπαντών και μπορούμε να τα διαλέξουμε σε περίπτωση που δεν βρίσκουμε εκείνο που θέλουμε σε βιολογικό ή που δεν μπορούμε να το αγοράζουμε συχνά λόγω του ότι είναι πιο ακριβό. Οι φράουλες και το σπανάκι, για παράδειγμα, είναι από τα τρόφιμα που έχουν την υψηλότερη περιεκτικότητα σε κατάλοιπα φυτοφαρμάκων, για αυτό το λόγο τα προτιμάμε σε βιολογικά. Αν δεν έχετε τη δυνατότητα να τα αγοράσετε σε βιολογικά, τα αντικαθιστάτε με συμβατικά προϊόντα που περιέχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Π.χ. αντί για φράουλες αγοράζουμε συμβατικά μύρτιλλα.
Όλα αυτά τα τρόφιμα, εξακολουθούν να είναι πολύτιμα για την υγεία μας και πρέπει να τα τρώμε, αλλά λόγω του τρόπου καλλιέργειας ή κατεργασίας τους, προστατεύουμε μακροπρόθεσμα την υγεία μας όταν προτιμάμε κάποιες τροφές από κάποιες άλλες.

Να θυμάστε ότι: Κανένα είδος διατροφής δεν θα είναι ποτέ εντελώς απαλλαγμένο από φυτοφάρμακα, λόγω της παραμονής αυτών των χημικών στο περιβάλλον. Η επιλογή βιολογικών τροφίμων μπορεί όμως να μειώσει δραστικά την έκθεσή μας σε αυτά.

Ελληνικοί Οργανισμοί πιστοποίησης Βιολογικών προϊόντων

Σημαντικό παράγοντα της βιολογικής γεωργίας αποτελεί η πιστοποίηση των βιολογικών προϊόντων, που στη χώρα μας γίνεται από τρεις ιδιωτικούς οργανισμούς ελέγχου και πιστοποίησης. Το ΒιοΕλλάς, τη ΔΗΩ και τη Φυσιολογική, υπό την εποπτεία του ΟΠΕΓΕΠ-AGROCERT και του Υπουργείου Γεωργίας.

ΔΗΩ

Η ΔΗΩ είναι ο πρώτος διαπιστευμένος, ελληνικός φορέας πιστοποίησης των βιολογικών προϊόντων. Ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 1993 και είναι αστική μη κερδοσκοπική εταιρία. Έχει πάρει έγκριση από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με την απόφαση αριθμ. 372782 και έχει αναγνωριστεί επισήμως από την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλους φορείς. Η διεθνής αναγνώριση της βιολογικής γεωργίας θεσπίστηκε από τον ΙFOAM, «Διεθνής Ομοσπονδία Κινημάτων Οικολογικής Γεωργίας», αναφορικά με τις γενικές προδιαγραφές της βιολογικής γεωργίας και της μεταποίησης.
Πιστοποιεί προϊόντα βιολογικής γεωργίας, σύμφωνα με τις προδιαγραφές και της απαιτήσεις άλλων εθνικών ή υπερεθνικών προτύπων, όπως κάθε φορά ισχύουν.

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ

Ο Οργανισμός Ελέγχου και Πιστοποίησης “ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ” ιδρύθηκε το 1994 αρχικά ως ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΠΕ (Συνεταιρισμός Περιορισμένης Ευθύνης) και έλαβε άδεια λειτουργίας για τον έλεγχο και την πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων με την απόφαση αριθμ. 374156/18.05.1994.
Το 1997 ιδρύθηκε η “ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΕ” με τη σημερινή της νομική μορφή ως Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης, ενώ με την απόφαση αριθμ. 240902/07-03-02 του Υπουργείου Γεωργίας εγκρίθηκε ως «Οργανισμός Ελέγχου και Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων» με αποκλειστικό πεδίο των δραστηριοτήτων της τον Έλεγχο και την Πιστοποίηση Προϊόντων Βιολογικής Γεωργίας.
Έχει λάβει διαπίστευση από το Ε.Σ.Υ.Δ. (Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης Α.Ε. ) ως Φορέας Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων κατά ΕΛΟΤ ΕΝ 45011 με το Πιστοποιητικό Διαπίστευσης Αρ. 308.

BIO HELLAS

Το Ινστιτούτο BIO Hellas, δραστηριοποιείται στον τομέα ελέγχου και πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων. Ιδρύθηκε το 2001.
Αξιολογήθηκε και εγκρίθηκε από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων ως Οργανισμός Ελέγχου και Πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων με κωδικό Ευρωπαϊκής Ένωσης EL-BIO-03 (νέος κωδικός GR-BIO-03). Το Νοέμβριο του 2002 διαπιστεύτηκε από το Εθνικό Συμβούλιο Διαπίστευσης (Ε.ΣΥ.Δ.) ως προς το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 45011 ως φορέας ικανός να διενεργεί πιστοποιήσεις προϊόντων. Το 2008 διαπιστεύτηκε από το Υπουργείο Γεωργίας των Η.Π.Α. (USDA) ως ικανός φορέας πιστοποίησης σύμφωνα με το πρότυπο USDA/NOP. Το BIOHELLAS είναι επίσης μέλος της IFOAM. (Διεθνής Ομοσπονδία Κινημάτων Οικολογικής Γεωργίας)
To Ινστιτούτο BIO Hellas έχει παρουσία και λειτουργεί ως οργανισμός ελέγχου και πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων στη Μολδαβία και στη Βουλγαρία από όπου έχει λάβει έγκριση λειτουργίας από τα αρμόδια υπουργεία.
Σύμφωνα με το διεθνή κατάλογο Organic Certification Directory 2008 συγκαταλέγεται στην πρώτη δεκάδα των μεγαλύτερων οργανισμών πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων σε παγκόσμιο επίπεδο. Απασχολεί περισσότερους από 120 επιστήμονες για τις επιθεωρήσεις, την έρευνα αλλά και τη διάδοση της βιολογικής γεωργίας.

Πηγή: Οργανισμοί πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων, ”Fresh Choices” του David Joaachim & Rochelle Davis

[Total: 1   Average: 5/5]