Η ιστορία του έρωτα: Εν αρχή ην… (Β’ Μέρος)

Του Αντρέα Καρακούση

Οι αναπόφευκτες εξελίξεις…

Όπως είπαμε και στο πρώτο μέρος για τις απαρχές του έρωτα… οι πρωτόγονοι άνθρωποι ζούσαν στο πλαίσιο των γενών, δηλαδή στο πλαίσιο μεγάλων οικογενειών που στηρίζονταν στη συγγένεια.

Η ζωή εκείνη τη μακρινή εποχή ήταν εξαιρετικά δύσκολη γιατί οι πηγές διατροφής δεν ήταν σταθερές και διότι το κλίμα πολλές φορές έβαζε ανυπέρβλητα εμπόδια στην ανθρώπινη ύπαρξη.
Οι πρωτόγονοι, λοιπόν, έκαναν μέρα νύχτα μια πολύ μεγάλη προσπάθεια να εξασφαλίσουν τα προς το ζην. Σταδιακά, ωστόσο, οι φυλές ανέβηκαν πολιτιστικά, αφού έκαναν ένα πολύ μεγάλο βήμα! Ένα βήμα το οποίο άλλαξε τα δεδομένα για τον άνθρωπο και ήταν μια πραγματική επανάσταση και το οποίο θα δούμε ευθύς αμέσως…

Πριν δηλαδή να ξαναμιλήσουμε για τον έρωτα σε εκείνη την εποχή… πρέπει πρώτα να σκιαγραφήσουμε με εμπεριστατωμένο τρόπο τις οικονομικές και τις κοινωνικές εξελίξεις που συντάραξαν τότε την κοινωνία.

Οι μεγάλες οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές…

Από κάποιο σημείο της ανθρώπινης εξέλιξης και έπειτα… και το κυνήγι έπαιξε πολύ μεγάλο ρόλο στις κοινωνικές αλλαγές.

Παλαιότερα, το κυνήγι ήταν μια πολύ δύσκολη ασχολία διότι τα όπλα δεν ήταν εξελιγμένα και ο κυνηγός κινδύνευε να εξοντωθεί από τα θηρία που κυνηγούσε! Λίγο λίγο, τα όπλα έγιναν πιο αποτελεσματικά και οι άνδρες κατάφερναν να κουβαλήσουν στην ομάδα μια πολύ πιο πλούσια λεία σε σχέση με το παρελθόν.

Πολύ αργότερα, το πρωτόγονο κοινοτικό σύστημα άρχισε να αποσυντίθεται όταν οι άνθρωποι εξημέρωσαν τα ζώα και ασχολήθηκαν εντατικά με την κτηνοτροφία. Τότε, η κτηνοτροφία έγινε η παραγωγική πηγή που προσέφερε σε τακτική βάση κρέας, γάλα, δέρματα και μαλλί.

Οι ποιμενικές φυλές – δηλαδή αυτές που ασχολούνταν με την κτηνοτροφία – άρχισαν να κατέχουν αντικείμενα που δεν μπορούσαν να έχουν οι τροφοσυλλέκτες και οι κυνηγοί.
Ταυτόχρονα, όμως, εμφανίστηκε και η γεωργία, η καλλιέργεια δηλαδή λαχανικών, δημητριακών, σιτηρών και άλλων φυτών, παραγωγικός τομέας που δημιούργησε μια μόνιμη πηγή φυτικών τροφών.. που ως τότε δεν υπήρχε.

Και βέβαια ήταν εφικτό πια ακόμα και να αποθηκευτεί η παραγόμενη τροφή. Επίσης, ανακαλύφθηκε ο αργαλειός που έδωσε τη δυνατότητα να υφαίνονται μάλλινα υφάσματα και ρούχα και – ακόμα – έγινε εφικτό να χρησιμοποιηθούν τα μεταλλεύματα.. πράγμα που οδήγησε στη δημιουργία μπρούτζινων εργαλείων, όπλων και σκευών.

Όλες δε αυτές οι κατακτήσεις έδωσαν τη δυνατότητα στους ανθρώπους να κατοικήσουν σε ένα συγκεκριμένο μέρος και να σταματήσουν τη συνεχή μετακίνηση προς αναζήτηση πηγών διατροφής.

Ήταν τώρα μια καλύτερη εποχή για τους πρωτόγονους, καθώς η σημαντική αύξηση της παραγωγικότητας της δουλειάς… έδινε τη δυνατότητα να είναι καλύτερη η ζωή και περισσότερο εξασφαλισμένη σε σχέση με την παλαιότερη εποχή.

Η μεγάλη ανατροπή στην πορεία της κοινωνικής εξέλιξης…

Αυτή, ωστόσο, η καινούρια οικονομική – παραγωγική σχέση με τη φύση… έφερε πολλά αρνητικά! Για τον εξής λόγο. Δημιούργησε την αντίληψη της ιδιοκτησίας της γης… κάτι που ως τότε ήταν εντελώς αδιανόητο για την ανθρώπινη αντίληψη!

Πως δημιουργήθηκε όμως αυτή η αντίληψη για την ιδιοκτησία; Η αύξηση της παραγωγής σε όλους τους κλάδους (κτηνοτροφία, γεωργία, οικιακή χειροτεχνία) έδωσε τη δυνατότητα να παραχθούν περισσότερα προϊόντα απ’ όσα χρειαζόταν η κοινότητα για να συντηρηθεί.

Οι καινούριες δυνατότητες για παραγωγή προϊόντων που θα περίσσευαν… έκανε τους ανθρώπους του γένους και της φυλής να εργάζονται αρκετά περισσότερο από παλιά. Και όχι μόνο. Η δυνατότητα να παραχθούν τώρα πολύ περισσότερα προϊόντα… έβαλε στο νου των ανθρώπων την ιδέα να χρησιμοποιηθούν οι αιχμάλωτοι των διαφόρων συγκρούσεων ανάμεσα στις φυλές… ώστε να αυξηθούν τα παραγωγικά χέρια.

Οι αιχμάλωτοι πολέμου μετετράπησαν τότε σε δούλους! Και από εδώ και πέρα θα υπάρχουν στην κοινωνία δύο τάξεις: Των κυρίων και των δούλων! Οι πρώτοι εκμεταλλεύονταν τους δεύτερους για να αποκτήσουν πλούτο!

Σταδιακά, μάλιστα, την εκμετάλλευση υπέστησαν όχι μόνο οι δούλοι που ήταν ξένοι στο γένος (μια και προέρχονταν από άλλες φυλές) αλλά και μέλη του ίδιου του γένους! Η ανισότητα άρχισε να γενικεύεται. Η εκμετάλλευση ήταν πια μια σκληρή πραγματικότητα χωρίς γυρισμό…

Η γένεση της ιδιοκτησίας…

Η ύπαρξη της δυνατότητας για κατοχή ιδιοκτησίας… έφερε τις πρώτες μεγάλες συγκρούσεις ανάμεσα στο ανθρώπινο γένος! Η γη άρχισε να είναι απολύτως πολύτιμη για την επιβίωση των ανθρώπων και η κατοχή της και η καλλιέργειά της έφερε φοβερές συγκρούσεις, φονικούς πολέμους, λεηλασίες και καταστροφές στα μικρά χωριά της εποχής!
Με ένα και μοναδικό στόχο: Να είναι δυνατό μέσω του πολέμου να κλέψει η μία φυλή τους κόπους και την παραγωγή της άλλης!

Η άλλη όψη του νομίσματος…

Όμως, ταυτόχρονα, η μόνιμη κατοίκηση ενός μέρους και η καλλιέργειά του έδωσε τη δυνατότητα στους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν πολύ πιο δυναμικά τις δυσκολίες της ύπαρξης. Γιατί, η ζωή τότε ήταν πολύ δύσκολη και η συλλογή καρπών, ριζών και φυτών αλλά και το κυνήγι.. δεν μπορούσαν να προσφέρουν στους ανθρώπους τα αναγκαία για την ύπαρξη.

Ιστορικά, οι εξελίξεις αυτές συνέβησαν πριν από περίπου 10.000 χρόνια. Και οι κυνηγοί – τροφοσυλλέκτες μετατράπηκαν λίγο λίγο σε αγρότες, σε γαιοκτήμονες, σε βοσκούς και ιδιοκτήτες κοπαδιών ζώων.

Η γυναίκα περιθωριοποιείται…

Ταυτόχρονα ωστόσο… τα μέσα για τον βιοπορισμό παράγονταν πια μόνο από τους άνδρες. Έτσι, τα πάντα έγιναν λίγο λίγο.. ιδιοκτησία του αρσενικού! Τα κοπάδια ήταν δικά του, τα προϊόντα που παράγονταν, ακόμα και οι δούλοι. Όλα ήταν δικά του. Επρόκειτο για μία ιδιοποίηση της παραγωγής…

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι ο άντρας δεν ιδιοποιείτο απλώς την παραγωγή… αλλά το περίσσευμα που μπορούσε να δημιουργήσει η νέα οικονομία! Έτσι, η γυναίκα απλώς κατανάλωνε, ενώ ο άντρας κατείχε!

Σταδιακά – και λόγω της ύπαρξης περισσευμάτων που διαχειρίζονταν άνδρες – δημιουργήθηκαν οι περιουσιακές ανισότητες! Κάποιοι ξεχώριζαν μέσα από την κατοχή των περισσευμάτων και μετατρέπονταν και σε αρχηγούς των διαφόρων οικογενειών, σε οικογενειάρχες των μεγάλων αιματοσυγγενικών οικογενειών…

Οι μεγάλες κοινωνικές αντιθέσεις…

Είναι οι πλούσιοι… που εφεξής θα κάνουν ό, τι μπορούν για να μεγαλώσουν τα πλούτη τους και για να καταπιέσουν τους φτωχούς… – Οι κοινωνικές τάξεις… από τότε.. είναι εδώ! Η παλιά κοινότητα… λίγο, λίγο, παύει να υπάρχει.

Σταματά έτσι να υπάρχει και η κοινή καλλιέργεια της γης! Από εδώ και πέρα, η γη καλλιεργείται από την ξεχωριστή οικογένεια του αρχηγού και ανήκει για πάντα σε αυτόν. Η ατομική ιδιοκτησία είναι πια μια οδυνηρή πραγματικότητα.

Τώρα μένει μόνο να δημιουργηθεί και το κράτος που είναι ένας σχηματισμός, ο οποίος αναλαμβάνει να τιθασεύει τους πολλούς για λογαριασμό των λίγων ισχυρών.

Απόλυτη ανδρική εξουσία…

Τελικά, οι ως τότε ίσοι με τις γυναικες, άνδρες μπόρεσαν να αποκτήσουν δικαιώματα που ποτέ δεν είχαν! Και πρώτα πρώτα… έναν έλεγχο πάνω στη γυναικεία φύση. Πιο συγκεκριμένα, τώρα ο άνδρας άρχισε να έχει τη δυνατότητα να επιλέγει ποια γυναίκα επιθυμούσε για παρτενέρ του στο ερωτικό παιχνίδι αφού ήταν πια ο δυνατότερος, ο σημαντικότερος, ο κραταιός!

Και δεν επέλεγε μόνο μία… αλλά περισσότερες γυναίκες. Άρχισε δηλαδή το στάδιο της πολυγυνίας. Τώρα, οι άνδρες μπορούσαν να έχουν αρκετές ερωτικές συντρόφους. Ο άνδρας ήταν φανερό πως άρχισε να έχει το πάνω χέρι στα πράγματα και η γυναίκα λίγο λίγο έχασε την πρωτοκαθεδρία της και αποσύρθηκε στο νοικοκυριό και στη φροντίδα των παιδιών. Η όλη αλλαγή έβγαλε τη γυναίκα από τις κοινωνικές εξελίξεις.

Γιατί περιθωριοποιήθηκε η γυναίκα…

Αλλά, πως ο άνδρας κατάφερε να επιβληθεί στη γυναίκα; Η δύναμη που χρειαζόταν για να αποκτηθεί η κυνηγετική λεία… ανάγκασε τη γυναικεία φύση να πάει στο περιθώριο της καθημερινής παραγωγής και έφερε στο βάθρο της κοινωνικής ανόδου τον άνδρα…

Πέραν όμως αυτής της οικονομικοκοινωνικής εξέλιξης, τα πράγματα προχώρησαν και παραπέρα. Διότι, οι αλλαγές αυτές οδήγησαν και σε μια πολύ κακή συμπεριφορά του άνδρα απέναντι στο γυναικείο φύλο. Έτσι όπως τα ήθη εκείνης της εποχής ήταν άγρια και βάρβαρα… οι άνδρες φέρονταν στις ανυπεράσπιστες γυναίκες με πρωτοφανή πρωτογονισμό!

Η σκληρή πραγματικότητα…

Και τις είχαν πια υποταγμένες και προορισμένες για να τους ικανοποιούν τα σεξουαλικά τους ένστικτα! Ήταν πια κάτω από την απόλυτη και ανερυθρίαστη εκμετάλλευση των ανδρών που τις έκαναν ότι ήθελαν: Τις βίαζαν, τις χτυπούσαν, επέβαλαν σε αυτές τις θελήσεις τους, ακόμα και τις πωλούσαν, τις αγόραζαν, τις αντάλλασσαν με διάφορα αντικείμενα, τις έπαιζαν σε τυχερά παιχνίδια, τις νοίκιαζαν ή διοργάνωναν πολέμους για να τις αποκτήσουν! Τις είχαν δηλαδή σαν αντικείμενα και σαν τεκνοποιητικές μηχανές…

Ιδιοκτησία και οικογένεια…

Από την περίοδο που οι άνδρες κατάλαβαν ότι συμβάλλουν στο να γεννηθεί ένα παιδί… επιθυμούσαν να ξέρουν ποια είναι τα παιδιά τους. Γιατί.. αυτά τα παιδιά.. θα κληρονομούσαν την περιουσία τους. Τότε είναι που η θέση του αρσενικού στην κοινωνική οργάνωση ενισχύθηκε.

Και όχι μόνο αυτό! Απαίτησαν πια από τη γυναίκα να είναι μονογαμική! Εδώ ξεκινά το γυναικείο δράμα το οποίο διαρκεί πάρα πολλούς αιώνες! Ενώ οι άνδρες, όπως είπαμε και παραπάνω, δεν δέχονταν κανέναν περιορισμό σε τέτοιου είδους ζητήματα και παρέμεναν πολυγαμικοί… οι γυναίκες καταδικάζονταν να υπακούουν στην εξουσία των ανδρών που ήταν έτοιμοι να περιθωριοποιήσουν όσο γίνεται τη γυναίκα την οποία – δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί – τη θεωρούσαν ιδιοκτησία τους!

Και ιδιοκτησία δεν ήταν μόνο αυτή, αλλά και τα παιδιά που τους προσέφερε. Η Πατριαρχία νίκησε κατά κράτος τη Μητριαρχία!

Οι χαρακτήρες των δύο φύλων.. διαμέσου των αιώνων…

Τελικά, το αποτέλεσμα όλης αυτής της βίαιης εξέλιξης ήταν το ακόλουθο: Ο άνδρας εξελίχθηκε σε ένα εξουσιαστικό, εγωιστικό κοινωνικό ον και η γυναίκα σε ένα ον που θα προσπαθούσε με χίλιους τρόπους να παραπλανήσει την ανδρική φύση για να μπορέσει να επιβιώσει και να σωθεί από τη σκληρότητα των σχέσεων εκείνου του σταδίου του πολιτισμού…

Όλη αυτή η ιστορική περιπέτεια για τη γυναίκα.. θα λέγαμε ότι την έκανε να χαρακτηρίζεται – σε πολλές περιπτώσεις – ακόμα και από μία επίφαση φιλικής διάθεσης και από μία επιθυμία να κρυφτεί και να μη δείχνει ξεκάθαρα την φύση της όποια και αν ήταν αυτή. Με λίγα λόγια, η καταπίεση τόσων αιώνων… έκανε τη γυναίκα να χαρακτηρίζεται ακόμα και από ιδιοτέλεια, μια και αυτό θα ήταν το μόνο της όπλο για να αντιμετωπίσει την σκληρότατη εξουσία του αρσενικού.

Το άδικο μάλιστα αλλά και το φοβερό στοιχείο της ιστορικής αυτής πραγματικότητας σε σχέση με τον έρωτα είναι ότι όλη αυτή η ζοφερή κατάσταση κράτησε – ως γνωστόν – για πάρα πολλούς αιώνες! Ίσχυε όχι μόνο κατά την Αρχαιότητα αλλά και κατά τον Μεσαίωνα και παρέμεινε σε ισχύ ακόμα και κατά τις αρχές του 21ου αιώνα!

Η δίκαιη ανατροπή…

Μιλάμε δηλαδή για πολλούς αιώνες γυναικείας δουλείας και ξέφρενης ανδρικής επιβολής! Και μόνο στις αρχές του εικοστού αιώνα – με το γυναικείο κίνημα χειραφέτησης – άρχισαν τα πράγματα να αλλάζουν για το «αδύναμο φύλο». Μόνο τότε οι γυναίκες – αφού έδωσαν μεγάλο αγώνα σε κοινωνικό και νομικό επίπεδο – άρχισαν δειλά δειλά να παίρνουν πίσω το αίμα τους και να ξαναγίνονται ισότιμες με τους άνδρες.

Η γυναίκα ξαναέγινε άνθρωπος. Ένα ον με αυτοπεποίθηση, όνειρα, ελπίδες και στόχους για τη ζωή. Κάποτε, άλλωστε, κάθε εξουσία φθάνει στο τέλος της!

Η άλυτη σύγκρουση…

Αν όμως όσα είπαμε περιγράφουν την ιστορική και οικονομική διάσταση της σύγκρουσης των δύο φύλων, υπάρχει και μία άλλη σύγκρουση που σχετίζεται με τους δύο διαφορετικούς προορισμούς των δύο φύλων, μια σύγκρουση άλυτη όπως φαίνεται: Ο άνδρας επιθυμεί να έχει όσο το δυνατόν περισσότερες σεξουαλικές και ερωτικές εμπειρίες, διότι η φύση τον καλεί να λειτουργήσει ως το εργαλείο της που θα βοηθήσει στο να περάσουν από γενιά σε γενιά τα γονίδια.

Όμως, η γυναίκα – πολύ νέα ακόμη – αγωνίζεται να φέρει στον κόσμο την καινούρια ζωή. Πρόκειται για δύο σημαντικούς βιολογικούς στόχους που αν δεν βρουν τον δρόμος τους… μπορούν να κάνουν δυστυχισμένα αργά ή γρήγορα τα δύο φύλα!

Αλλά πρόκειται και για δύο στόχους που είναι άκρως διαφορετικοί βιολογικά μεταξύ τους! Ο πρώτος είναι στόχος περιπετειώδης, ο δεύτερος είναι δημιουργικός. Ο πρώτος είναι επαναστατικός και φαντασιακός, ο δεύτερος είναι η προϋπόθεση της ύπαρξης, η προϋπόθεση του αύριο… – Η μετωπική και σκληρή σύγκρουση… είναι αναπόφευκτη… – Μέσα δε από αυτό το πρίσμα είναι που πρέπει να βλέπουμε και τα σημερινά προβλήματα των δύο φύλων και τις αντιθέσεις τους… αν θέλουμε να κατανοήσουμε τα προβλήματα των σχέσεων για τα οποία κάθε μέρα ακούμε γύρω μας…

[Total: 1    Average: 5/5]