Γιάννα Χρήστου: «Να είστε δυνατοί, δεν υπάρχει άλλη επιλογή»

Η κα Γιάννα Χρήστου διαγνώστηκε και αντιμετώπισε καρκίνο στο Ρινοφάρυγγα, στο Μαστό και στο Ενδομήτριο

Συνέντευξη στη Μαρία Καλαφάτη

Photo: Θεανώ Γαρμπή

Πείτε μας πως ξεκίνησε η ιστορία σας

Είμαι η Γιάννα Χρήστου και νόσησα από καρκίνο του ρινοφάρυγγα το 2006. Συγκεκριμένα, διαγνώστηκε τον Αύγουστο του 2006. Στη συνέχεια ακολούθησαν και άλλοι δύο καρκίνοι.

Είναι 2 Αυγούστου, ήμουν στη δουλειά (δούλευα σαν ιδιωτική υπάλληλος σε κατάστημα οδοντιατρικών εργαλείων) και έτσι όπως έβαλα το χέρι μου, ασυναίσθητα, στο λαιμό για να γείρω και να χαλαρώσω για λίγο από το όλο άγχος, αισθάνθηκα ότι υπάρχει ένα πρήξιμο. Δεν κατάλαβα τι μπορεί να είναι. Πηγαίνω στη τουαλέτα του γραφείου για να δω τι συμβαίνει και βλέπω ότι ο λαιμός μου, κάτω από τη γνάθο, είναι ερεθισμένος και υπάρχει ένα πρήξιμο. Δεν μου άρεσε αλλά, δεν ανησύχησα, λέω εντάξει κάτι θα είχε γίνει, κάποιο δόντι ίσως.

Για ένα διάστημα 2 μηνών πριν την ανακάλυψη του πρηξίματος, είχα ένα μόνιμο μπούκωμα στη μύτη και θεώρησα ότι θα φταίει το κλιματιστικό στη δουλειά μου, το οποίο ήταν τοποθετημένο ακριβώς από πάνω μου, οπότε σκέφτηκα ότι θα φταίει αυτό. Τελικά πήγα σε έναν φίλο μου παθολόγο, του το δείχνω και αυτός καταλαβαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά και με στέλνει επιτόπου για ακτινογραφία στο λαιμό. Μου είπε να κάνω και έναν υπέρηχο να δούμε τι γίνεται. Τα κάνω και τα δύο, αλλά δεν φαινόταν τίποτα. Μου είπαν ότι θα πρέπει να πάω στο νοσοκομείο να το δουν εξειδικευμένα πια γιατί δεν τους άρεσε αυτό το πράγμα. Το δικό μου μυαλό δεν πήγε σε καρκίνο.

Έχω μια φίλη γιατρό στον Άγιο Σάββα, την πήρα τηλέφωνο την επόμενη ημέρα και κανονίσαμε να μου κάνουν παρακέντηση, όχι υπέρηχο. Όμως δεν μπορούσαν να φτάσουν στο σημείο που ήθελαν, με τρύπησαν 3 φορές και δεν τα κατάφεραν, οπότε μου είπαν ότι πρέπει να κάνω παρακέντηση με υπέρηχο, στοχευμένα, για να ξέρουν που πηγαίνουν. Δεν μπορούσε όμως να γίνει άμεσα και μου έκλεισαν ραντεβού επιτόπου για τις 17 Αυγούστου. Ησύχασα κι εγώ, έφυγα για διακοπές.

Είχες πόνους εκείνο το διάστημα;

Όχι, καθόλου. Και το μπούκωμα είχε υποχωρήσει, δεν έδινα σημασία και το περνούσα αψήφιστα. Φεύγουμε για διακοπές με τα παιδιά μου κάπου στην Κορινθία όπου ο άντρας μου είχε τη διεύθυνση τότε σε ένα μικρό ξενοδοχείο. 17 Αυγούστου ήταν το ραντεβού. Παίρνω το αυτοκίνητο και γυρίζω Αθήνα μόνη μου για να την κάνω και να δω τι γίνεται. Μου κάνουν την παρακέντηση, ενώ υπάρχει ένας εκνευρισμός, μια καθυστέρηση στα εξωτερικά ιατρεία. Εκνευριζόμουν γιατί με καθυστερούσαν και περίμενα μετά την απάντηση. Πάλι αργούσαν και μου έλεγαν ελάτε ξανά να το δούμε, κι εγώ νευρίασα γιατί ήθελα να ξεμπερδεύω και αναρωτιόμουν πότε θα πάω πίσω στην Κορινθία. Τελικά, έρχεται μια γιατρός και μου πετάει ­αυτό θέλω να το τονίσω γιατί ήταν η πρώτη άσχημη εμπειρία­ μου πετάει στα χέρια τη διάγνωση και φεύγει λέγοντας, »Θα έρθω». Λέω μισό λεπτό να τη διαβάσω και εκείνη μου έλεγε »θα έρθω, θα έρθω». Άρχισα μόνη μου να τη διαβάζω και πάνω ψηλά ο τίτλος έλεγε: »Μεταστατικός Ca ρινοφάρυγγα». Παθαίνω σοκ και έλεγα μόνη μου »Συγνώμη ρε παιδιά, το Ca σημαίνει καρκίνος! Έχω εγώ καρκίνο και μάλιστα μεταστατικό στο ρινοφάρυγγα, αποκλείεται!!! Που το βρήκαν αυτό!’Έρχεται η κυτταρολόγος και προσπαθώντας να με καθησυχάσει, μου λέει πως είναι ένας καρκίνος στο ρινοφάρυγγα που έχει κάνει μετάσταση στο λεμφαδένα. Και μου εξήγησε πως αυτό δεν είναι ανησυχητικό, γιατί έτσι εκδηλώνεται ο καρκίνος του ρινοφάρυγγα, κάνει μετάσταση στους λεμφαδένες της περιοχής, συγκεκριμένα του λαιμού, για αυτό και η διόγκωση. Της λέω »τι κάνουμε τώρα; »Μου είπε να κανονίσω ένα ραντεβού με κάποιον ωτορινολαρυγγολόγο για να μου πει από εκεί και πέρα τι πρέπει να κάνω. Μου σύστησε κάποιον, αλλά με συμβούλεψε να βρω κάποιον ο οποίος θα μου εμπνέει και την ανάλογη εμπιστοσύνη. Έφυγα από το νοσοκομείο και το πως οδήγησα μέχρι την Κορινθία εκείνη την ημέρα, δεν μπορείτε να φανταστείτε. Είχα βάλει τέρμα τη μουσική κατά όλη τη διάρκεια του ταξιδιού. Πάντα ήταν η παρηγοριά μου η μουσική. Τη μια τραγουδούσα φωνάζοντας και ουρλιάζοντας, την άλλη έκλαιγα και ύστερα καθόμουν απλά απαθής και οδηγούσα…Καταλαβαίνετε..!

Έφτασα στην Κορινθία. Εκείνη την ημέρα είχαν μια βάπτιση το μεσημέρι την οποία είχε αναλάβει ο άντρας μου. Πήγα επάνω να βάλω το μαγιό μου ­δεν είχα δει τον άντρα μου ακόμα γιατί ήταν απασχολημένος και δεν το είχα βγάλει από μέσα μου. Ένας φίλος που φιλοξενούσαμε με την γυναίκα του και τα παιδιά του ήρθε και του λέω θα πάω να κάνω μπάνιο εγώ, για να μπορέσω, ξέρεις, να εκτονωθώ. Πηγαίνω στη θάλασσα και ήρθε και εκείνος μαζί. Κολυμπάω και αρχίζω να κλαίω ασταμάτητα, και φυσικά με ρώτησε τι συμβαίνει. Ήταν ο πρώτος που έμαθε. Αργότερα θα καθίσουμε να μιλήσουμε με τον άντρα μου χωρίς να πούμε τίποτα στα παιδιά και για να αποφασίσουμε τι θα κάνουμε.

Ο σύζυγός σας τι είπε?

Ο άντρας μου έπαθε σοκ, δεν ήμουν η μοναδική που έπαθα. Σίγουρα παθαίνεις σοκ όταν σου λέει κάποιος ότι έχει καρκίνο. Έλεγα, πως διάολο έπαθα καρκίνο στον ρινοφάρυγγα τη στιγμή που δεν καπνίζω, δεν έχω καπνίσει ποτέ στη ζωή μου, παρά μόνο 3 τσιγάρα και αυτά όχι ολόκληρα. Αρχίσαμε να παίρνουμε γιατρούς και φίλους για να δούμε τι θα κάνουμε.

Όπως έλεγα και στο σύλλογο καρκινοπαθών (Κ.Ε.Φ.Ι.), η εκπαίδευση των γιατρών στην Ελλάδα ως προς την συμπεριφορά προς τους ασθενείς είναι ελλιπής. Είναι ένα γεγονός το οποίο ισχύει και με το παραπάνω. Από την εμπειρία μου τώρα πια, γιατί στη συνέχεια απέκτησα και άλλους 2 καρκίνους, έχω να πω ότι βλέπεις ακόμα και γιατρούς καρκινοπαθείς, που έχουν βιώσει και οι ίδιοι το καρκίνο, η συμπεριφορά τους (ορισμένοι, δεν λέω όλοι) δεν είναι τέτοια ώστε να σε κάνει να νιώθεις καλά, να πεις ότι αυτός ο άνθρωπος με καταλαβαίνει, ή θα σου πει κάτι παραπάνω από έναν οποιονδήποτε άλλο γιατρό. Τέλος Αυγούστου πήγαμε στο Γενικό Κρατικό που ήταν ο ωτορινολαρυγγολόγος που είχαμε επιλέξει για να κάνω την επέμβαση. Όχι ακριβώς επέμβαση γιατί αυτό δεν ήταν εφικτό, θα έπρεπε να μου ανοίξουν το κρανίο στα δύο για να το αφαιρέσουν, λόγω του σημείου που βρισκόταν. Έτσι έγινε ενδοσκόπηση, πήραν ένα κομμάτι για να γίνει η βιοψία για να είναι σίγουροι τι ακριβώς είναι, και από εκεί και ύστερα να καθοριστεί η θεραπεία.

Βγαίνοντας τα αποτελέσματα απευθύνθηκα σε ογκολόγο ­ ακτινοθεραπεύτρια στον Άγιο Σάββα και μου είπαν ότι ξεκινάμε με ακτινοβολίες. Ξεκίνησα 11 Σεπτέμβρη του 2007 τις ακτινοβολίες οι οποίες ήταν συνολικά 37. Οι χημειοθεραπείες που έκανα ήταν συνολικά 9. Ξεκίνησαν με Πλατίνα, όμως την σταμάτησαν γιατί είχε παρενέργειες. Είχα χάσει την ακοή μου από το αριστερό μου αφτί κατά 60% από την Πλατίνα. Δεν έχασα τα μαλλιά μου από την Πλατίνα, τα έχασα από την αλλαγή του φαρμάκου της χημειοθεραπείας, με taxotel και φλορασιλ. Οι πρώτες 4 έγιναν με Πλατίνα και ήταν ημερήσιες. Έκανα άλλες 5. Ανά 21 μέρες έμπαινα μέσα.

Όταν μπήκα εγώ σε αυτόν το χορό, θεωρούσα ότι είναι κάτι που περνάει, ένας καρκίνος είναι τον παλεύουμε, δεν μπορούσα να καταλάβω το μέγεθος του προβλήματος. Το αντιμετώπιζα πολύ χαλαρά, έλεγα ναι, είναι καρκίνος αλλά σιγά μην το βάλουμε κάτω, δηλαδή έκανα τη ζωή που έκανα και πριν.

Γινόταν μια συναυλία στο πεδίο του Άρεως με τους Χειμερινούς Κολυμβητές κι εγώ είμαι φαν τους. Ήμουνα μπουκωμένη, δεν μπορούσε να ανοίξει η φωνή μου, ήμουν χάλι μαύρο και λέω στον πιτσιρικά το γιο μου που του αρέσουν επίσης, τραγουδάνε το βράδυ, πάμε; Μου λέει, φύγαμε μαμά, φύγαμε. Αυτό το αναφέρω για να δείξω ότι, δεν σταματάει η ζωή με τίποτα. Κι εγώ είχα πολλές παρενέργειες από τις χημειοθεραπείες. Υπήρχε πρόβλημα με τα λευκά μου που έπεφταν και έπρεπε να κάνω ενέσεις για να τα ανεβάσω, πολλές φορές. Μου έκαναν μετάγγιση αίματος γιατί έπεφτε το σίδηρό μου, κι επειδή στην περίοδό μου έχανα πολύ αίμα, αναγκάστηκαν να μου σταματήσουν τη περίοδο στο διάστημα των θεραπειών.

Μιλήστε μας για τις παρενέργειες των χημειοθεραπειών και τω ακτινοβολιών

Οι παρενέργειες από τις ακτινοβολίες και τις χημειοθεραπείες ήταν αρκετές. Μια από αυτές είναι ότι δεν μπορείς να φας, κλείνουν τα πάντα, σε σχέση με τις ακτινοβολίες. Στο στόμα υπήρξε πανωλεθρία, υπήρχαν μέρες που δεν μπορούσα να κατεβάσω τίποτα. Δεν μπορούσε να κατέβει τίποτα κάτω γιατί το στόμα ήταν κλειστό. Συνολικά έχασα 17 κιλά. Κατά τις ακτινοβολίες μου έβαζαν τη μάσκα στο πρόσωπο και στόχευαν που θα χτυπήσουν. Δεν είδα ιδιαίτερη διαφορά στο χρώμα του δέρματος, παρά μόνο ότι είχε γίνει πιο σκούρο και αυτό έχει μείνει. Κατά την διάρκεια των ακτινοβολιών μου λέγανε να βάζω κρέμες και να ενυδατώνομαι, με παρέπεμψαν στην οδοντιατρική σχολή στο τμήμα στοματολογίας όπου και πήγαινα μια φορά τη βδομάδα και έβλεπαν τη κατάσταση των δοντιών και τι χρειάζονται. Μου είπαν πως στο εξής και για όλη μου τη ζωή θα πρέπει να κάνω φθορίωση κάθε 3 μήνες.

Καλυτερεύει η κατάσταση της ξηροστομίας με το καιρό, διορθώνεται η ζημιά στους σιελογόνους αδένες?

Αυτό δεν το έχω ξεκαθαρίσει. Λένε ότι σταδιακά αρχίζει να εκρίνει κάποια ποσότητα. Προσωπικά, δεν έχω καλυτερέψει και τόσο πολύ, μόνο λίγο. Είμαι καλύτερα από ότι ήμουν το 2007 και 2008 (μετά μια πενταετία) όμως και πάλι, αν προσπαθήσω να φάω ένα κουλουράκι, δεν μπορώ να το φάω. Θα χρειαστώ ένα ποτήρι νερό για να μπορέσω να το καταπιώ. Οπότε, πάντα κουβαλάω ένα μπουκάλι νερό μαζί μου για τέτοιες περιπτώσεις. Κάτι στεγνό και συμπαγές, δεν κατεβαίνει, κολλάει και δεν κατεβαίνει.

Παρόλα αυτά, έχει υπάρξει βελτίωση;

Ναι έχει βελτιωθεί. Προσπαθώ να κάνω αυτό που μου έχουν πει οι γιατροί να μασάω τσίχλα, γιατί η τσίχλα αναγκάζει τους σιελογόνους αδένες να παράγουν σάλιο και να πίνω πολύ νερό. Το βράδυ που επιδεινώνεται η ξηροστομία, υπάρχει πάντα δίπλα στο κρεβάτι μου ένα ποτήρι νερό.

Υπάρχουν κάποια σκευάσματα που είναι υποκατάστατα σάλιου και βοηθάνε κατά τη διάρκεια της νύχτας τη μείωση της έντονης ξηροστομίας. Το πρώτο καιρό δεν είχαν ιδιαίτερο αποτέλεσμα, με την έννοια ότι έπρεπε να βάζω στο στόμα κάθε 3 ώρες, μα τώρα μπορεί να κρατήσει και όλο το βράδυ. Σε γενικές γραμμές, έχει βελτιωθεί η κατάσταση, αν και μια μπριζόλα σκέτη δεν θα μπορούσα να τη φάω, αλλά κάτι ζουμερό το τρώω άνετα. Το πρόβλημά μου είναι στο ψωμί, στα κουλούρια, στο μπισκότο. Συγκεκριμένα, πριν 2 μήνες που πήγα στο μνημόσυνο ενός φίλου, έκοψα ένα μικρό κομματάκι ψωμί να φάω και αυτό κόλλησε στο λαιμό και δεν μπορούσα να το καταπιώ με τίποτα, πανικοβλήθηκα και έτρεχα στο αυτοκίνητο να πάρω το μπουκάλι με το νερό μου για να μην πνιγώ. Εκείνες τις στιγμές πανικοβάλλεσαι και είναι επικίνδυνο. Πρέπει να παραμένεις ήρεμος και να μην πανικοβάλλεσαι, φτάνει να μην σε πάρει από κάτω εκείνη την ώρα και τα χάσεις.

Το άλλο είναι ότι αλλάζει η γεύση σου, αλλάζουν όλα, δεν μπορούσα να φάω πράγματα που αγαπούσα. Μου άρεσαν τα γλυκά, μου άρεσε η σοκολάτα! Ποια σοκολάτα; Ούτε να την πλησιάσω, με τίποτα! Και έλεγα πω, πω, θα σταματήσω να τρώω γλυκά τι ωραία και θα είμαι αδύνατη (Γέλια)

Η γεύση μου χάλασε πάρα πολύ. Δεν ένιωθα αυτό που έτρωγα, δεν μπορούσα να φάω, απαίσια γεύση. Το κάθε φαγητό είχε μια μεταλλική γεύση, σα να έχω ένα κουτάλι στο στόμα μου. Και φυσικά χάνεις κάθε διάθεση για φαγητό. Δεν θυμάμαι πόσο χρόνο πήρε για να συνέλθει το στόμα μου κάπως, ήταν σίγουρα αργά και σταδιακά. Ήταν σε ένα εξάμηνο, σε ένα χρόνο, δεν θυμάμαι ακριβώς. Ήταν ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, και μέσα σε όλη αυτή τη διαδικασία των θεραπειώνέχασα 17 ολόκληρα κιλά.

Ο οισοφάγος μου ήταν ελάχιστα ανοιχτός και κατάπινα με δυσκολία. Τρεφόμουν αποκλειστικά με νερό, σούπες, φιδέ, αστεράκι και τις μικρές χυλοπίτες. Φαγητά που τότε τα εκτίμησα ιδιαιτέρως.

Φρούτα δεν μπορούσα να φάω και αναγκάστηκα να πάρω αποχυμωτή όπου έφτιαχνα τους χυμούς μου, και αυτό με έσωσε. Μου έδωσαν συμπληρώματα διατροφής, αυτές που δίνουν σε τέτοιες περιπτώσεις, σε καρκινοπαθής με δυσκολίες στο φαγητό, προσπάθησα να τα φάω, να τα πιω μάλλον, αλλά ήταν δύσκολο για μένα να τα πιω, λόγω του ότι μου έμοιαζαν πολύ με γάλα.

Λόγω του ότι δεν μπορώ τα γαλακτοκομικά, ακολούθησα τη συμβουλή της ακτινοθεραπεύτριας μου να αγοράσω αποχυμωτή. Έβαζα μέσα πορτοκάλι, μήλο, μπανάνα, αχλάδι και καρότο και γινόταν ένας ωραίος χυμός που είχε πολλές βιταμίνες και τον έπινα πάρα πολύ ευχάριστα! Αυτό καθημερινά σχεδόν για να μπορέσω να αντέξω και να σταθώ.

Όταν άρχισα να καταλαβαίνω ότι μου πέφτουν τα μαλλιά, με τα λουσίματα άρχισα να το καταλαβαίνω, έπαθα πανικό και αποφάσισα ότι δεν θα επιτρέψω στον εαυτό μου ή στους δικούς μου ανθρώπους να το βλέπουν αυτό. Οπότε πήγα στο κομμωτήριο και λέω με τη «Ψιλή μηχανή».

Είχα πάρει και μια περούκα, φορούσα καπελάκια και μαντήλια και τελικά το ξεπέρασα. Οι πρώτες μέρες, η πρώτη βδομάδα, ο πρώτος μήνας ήταν ένα δύσκολο διάστημα. Μετά, εντάξει, το ξεπερνάς. Τη δεύτερη φορά που μου πέσανε, το αντιμετώπισα πολύ πιο άνετα.

Με την απώλεια της γεύσης η όσφρηση άρχισε να δυναμώνει. Όσφρηση δεν είχα, για κάποιο διάστημα, μετά άρχισε να έρχεται. Κι ενώ είχα πρόβλημα με την ακοή λόγω των χημειοθεραπειών, η όσφρησή μου είχε δυναμώσει πολύ και έπιανα μυρωδιές που οι άλλοι δεν έπιαναν. Και στην ακοή, ήταν συχνότητες που μπορούσα να τις ακούσω και κάποιες άλλες όχι. Αλλά και η ακοή σταδιακά επανέρχεται. Και η όρεξη σου και η γεύση σου. Τώρα είμαι μια χαρά, μετά από 6 χρόνια που έχουν τελειώσει οι θεραπείες.

Είναι δύσκολο, είναι άσχημο να μην μπορείς να φας και για την ψυχολογία, αλλά όταν βγαίνεις έξω φροντίζεις να παραγγέλνεις κάτι το οποίο μπορείς να το φας και δεν βάζεις τον εαυτό σου στο περιθώριο. Αυτή τη στιγμή μπορώ να φάω τα πάντα, όταν σας λέω τα πάντα, τα πάντα. Όταν η ακτινοθεραπεύτρια μου από τον Άγιο Σάββα είδε ότι η ιστορία εξελίχθηκε καλά και με έκανε εθελόντρια. Όταν είχε περιστατικά παρόμοια με τα δικά μου, με φώναζε, με την δική μου έγκριση βέβαια, να πάω να μιλήσω μαζί τους, να δούνε ότι πέρασα από αυτό το στάδιο και δέστε με, είμαι καλά! Χωρίς να έχω εμπειρία από εθελοντισμό, απλώς έβγαζα αυτό που ένιωθα! Και πιστέψτε με, βοήθησε πάρα πολύ. Έχω πάει μέχρι τώρα σε 7 άτομα. Με τους 3 από αυτούς έχω επαφή. Η ψυχολογία παίζει πολύ μεγάλο ρόλο. Μια φίλη μου η οποία περνούσε το ίδιο πρόβλημα, δεν μπορούσε να φάει, δεν είχε γεύση, μου έλεγε πόσο σημαντικό ήταν για εκείνη να με βλέπει σαν παράδειγμα, να με ακούει σαν κάποια που τα πέρασε, ότι της έδινε μεγάλη δύναμη.

Όσοι έχουμε ακτινοβοληθεί κοντά στην στοματική κοιλότητα, πρέπει να πηγαίνουμε συχνά στον οδοντίατρο, γιατί η απώλεια σάλιου δημιουργεί πολλά προβλήματα, αναπτύσσει διάφορους μύκητες στα ούλα και στη γύρω περιοχή, και τα δόντια χαλάνε πολύ εύκολα. Χρειάζεται πολύ καλό βούρτσισμα των δοντιών καθημερινά. Επίσης να μας εξετάζει ωτορινολαρυγγολόγος και κάποιος στοματολόγος. Μου είπαν οι γιατροί ότι πρέπει να πίνω αφεψήματα γιατί κάνουν καλό.

Αντιπαθούσα τα ροφήματα και το χαμομήλι δεν μου άρεσε. Όμως για την περίπτωσή αυτή, για το στόμα που είχα τις πληγές, που δεν μπορούσα να φάω, ήταν ότι καλύτερο. Μου το είχαν συστήσει για την στοματίτιδα και τις τόσες πληγές που είχα. Θυμάμαι που ήμουν στο νοσοκομείο και μου έλεγαν “έλα να φας κάτι, να πιεις κάτι” και εγώ δεν έτρωγα και δεν έπινα τίποτα για ολόκληρο 24ωρο, μπορεί και 24ωρα και τρεφόμουν μόνο με το νερό. Ήμουν συνέχεια με τα ήπια αντισηπτικά και τις κρέμες για τους μύκητες. Δεν μπορούσα να φάω τίποτα όξινο, πορτοκάλι να φάω ή να πιω πορτοκαλάδα, με τίποτα. Ακόμα και το γιαούρτι δεν μπορούσα πάντα να το φάω γιατί κολλούσε στη γλώσσα. Έτρωγα καμιά κρεμούλα και το άμυλο ήταν απαλό για το στόμα μου σε εκείνη τη περίοδο, όπως ρύζι ζουμερό σαν λαπά.

Ο καρκίνος του ρινοφάρυγγα είναι πιο συχνός από αυτόν του στόματος, μεγαλύτερα τα ποσοστά;

Οι περιπτώσεις που συνάντησα ήταν όλες καρκίνο στον ρινοφάρυγγα ή τις αμυγδαλές και καμία στο στόμα. Τότε, το 2006, μου είχαν πει ότι είναι το 0,05%. Δεν ξέρω, πόσο συχνό είναι αυτή τη στιγμή.

Μια από τις κυρίες που είχα συναντήσει ως εθελόντρια στον Άγιο Σάββα, είχε και εκείνη καρκίνο στον ρινοφάρυγγα, αλλά είχε αρκετές παρενέργειες, το πέρασε λίγο πιο δύσκολα, μέχρι που δεν μπορούσε να μιλήσει. Αλλά τώρα είναι μια χαρά. Μετά από 4 χρόνια, έχει συνέλθει και μπορεί να λειτουργεί φυσιολογικά, είναι και χειμερινή κολυμβήτρια και πηγαίνει για το μπάνιο της. Τρώει, κινείτε, εντάξει υπάρχει το πρόβλημα του σάλιου το βράδυ και προσπαθεί κι αυτή να αντεπεξέλθει.

Όταν δεν ήσουν καλά ψυχολογικά, όλα αυτά τα συμπτώματα που είχες χειροτέρευαν? Τα καταλάβαινες περισσότερο;

Σίγουρα. Ολα αυτά τα νιώθεις να σε πνίγουν και να σε πιέζουν. Όταν είσαι άνετη και δεν το σκέφτεσαι με την απόλυτη λογική και το περιβάλλον σε βοηθάει, σίγουρα είναι πολύ καλύτερα!

Μετά από 7 μήνες, μετά το τέλος των θεραπειών μου, ξεκίνησα τη δουλεία, και το έκανα με πολύ μεγάλη χαρά γιατί με γέμιζε, ήθελα να δουλέψω και να προχωρήσω φυσιολογικά τη ζωή μου. Άρχισαν να μακραίνουν τα μαλλιά, η ψυχολογία ήταν πολύ καλύτερη. Βεβαίως με όλες τις σχετικές δεσμεύσεις όπως ότι δεν πρέπει να σε δει ο ήλιος, αλλά ήμουνα καλά.

Κάνω την πρώτη αίτηση για να περάσω από την ιατρική επιτροπή του ΚΕΠΑ, αλλά όχι για αναπηρική σύνταξη γιατί ήθελα να δουλέψω. Δεν ήθελα αναπηρική σύνταξη. Το 2008 έκανα την αίτηση, γιατί δεν με είχε ενημερώσει κανείς, ούτε από το νοσοκομείο. Δεν ήξερα καν ότι μπορώ να κάνω αίτηση. Μου έβγαλαν 67% αναπηρία για 5 χρόνια. Όμως όταν προέκυψε ο καρκίνος του μαστού, πήγα και έκανα δεύτερη αίτηση για να συμπεριληφθεί και αυτό στο ποσοστό, και έτσι έπρεπε να ξαναπεράσω από επιτροπή. Ξαναπέρασα από την επιτροπή και από το 67% που ήμουν, με κατέβασαν στο 50%! Γιατί για ένα διάστημα ενός χρόνου, είχαν διαταγή να μειώνουν τα ποσοστά αναπηρίας. Αν κι εγώ δεν ζητούσα αναπηρική σύνταξη, ζητούσα την αύξηση του ποσοστού για την εφορία και για την κάρτα των μέσων μαζικής μεταφοράς. Όταν εμφανίστηκε ο τρίτος καρκίνος στο ενδομήτριο, το 2013 (σχολιάζει γελώντας «κάνω συλλογή καρκίνων εγώ»), πήγα πάλι και έκανα αίτηση στα ΚΕΠΑ για επιδείνωση και πέρασα από επιτροπή για άλλη μια φορά.

Όταν έγινε η διάγνωση με καρκίνο του μαστού, έπεσα πολύ ψυχολογικά. Είχα στο μυαλό μου όλα αυτά τα πως και τα γιατί, γιατί εγώ πάλι. Η διάγνωση του καρκίνου του μαστού έγινε το 2012, και το 2013 εμφάνισα το καρκίνο στο ενδομήτριο. Στο ενδομήτριο μπορεί να εμφανίστηκε και λόγω του καρκίνου του μαστού, επειδή ο καρκίνος του μαστού είναι ορμονικά εξαρτώμενος, μπορεί να έχει να κάνει με το φάρμακο που έπαιρνα, γιατί πρέπει να παίρνω για 5 χρόνια μια ορμόνη και η παρενέργεια της ορμόνης αυτής είναι η πάχυνση του ενδομητρίου. Η πάχυνση του ενδομητρίου μπορεί να δημιουργήσει και καρκινώματα. Το παρακολουθούσαμε, έκανα εξετάσεις για να βλέπουμε την πάχυνση. Πέρα από το τεστ Παπανικολάου, κάνεις και κολπικό έλεγχο. Είδανε ότι υπάρχει ένας πολύποδας, πήραν ένα δείγμα και φάνηκε ότι υπήρχε επάνω καρκίνος μικρός και αποφασίσανε να τα αφαιρέσουν όλα για να είμαστε σίγουροι. Αν και φάνηκε καθαρά ότι ο καρκίνος ήταν μόνο πάνω στον πολύποδα, πήραμε την απόφαση να αφαιρεθούν όλα για ασφάλεια, εφόσον είχα γεννήσει και είχα τα παιδιά μου. Ήταν μια επέμβαση τρομερά επίπονη, πονούσα πάρα πολύ. Και δεν με είχε προετοιμάσει κανείς για αυτούς τους πόνους. Ένιωθα λες και μου είχαν ανοίξει τη κοιλιά. Μου παραχωρούσαν μορφίνη και μόλις τελείωνε μου έδιναν την επόμενη δόση για να μπορέσω να το αντιμετωπίσω.

Το καρκίνο στο μαστό τον βρήκα μόνη μου. Ήταν ένα ογκίδιο. Ήδη πήγαινα και με παρακολουθούσαν και έκανα μαστογραφία κάθε χρόνο και ψηλάφηση. Μια μέρα, όπως έκανα μπάνιο, έπιασα ένα μικρό ογκίδιο στο αριστερό μου στήθος. Είχαμε πάει πριν από αυτό το γεγονός στο χωριό να μαζέψουμε τις ελιές και είχα χτυπήσει σε κάποιο κλαδί, οπότε η αρχική μου σκέψη ήταν πως μπορεί να ήταν από αυτό. Είπα, λοιπόν, να το αφήσω και θα το παρακολουθώ. Το ογκίδιο όμως δεν υποχωρούσε και έτσι έκλεισα ένα ραντεβού στον Άγιο Σάββα όπου ήδη με παρακολουθούσαν. Κάνοντάς μου παρακέντηση βγήκαν στα αποτελέσματα άτυπα κύτταρα, κάτι που σημαίνει ούτε αρνητικό, ούτε θετικό. Προσωπικά με ανησύχησε και ρώτησα τι κάνουμε τώρα.

Μου είπαν να περιμένω για την επόμενη μαστογραφία και ότι δεν τους ανησυχεί . Εμένα όμως με έτρωγε και δεν μπορούσα να περιμένω αυτούς τους 3 μήνες, τη στιγμή που ήμουν ήδη με καρκίνο. Άρχισα να το ψάχνω ρωτώντας από εδώ και από εκεί. Αποφάσισα να πάω στο «Έλενα». Εκεί όταν με εξέτασε ο γιατρός θεώρησε ότι θα πρέπει να ξεκινήσουμε άμεσα με τις ακτινοβολίες να μικρύνουμε τον όγκο και μετά να προχωρήσουμε στην αφαίρεση. Δεν μου άρεσε η αντιμετώπισή του και η επικοινωνία μαζί του, παρόλο που πήγαινα συστημένη. Ρώτησα τον σύλλογο καρκινοπαθών Κ.Ε.Φ.Ι γνώμες, που θα μπορούσα να απευθυνθώ. Είχα ακούσει και για μια σχετική γιατρό από τον Άγιο Σάββα κι έτσι διασταύρωσα τις θετικές πληροφορίες από τις νοσηλεύτριες και τον σύλλογο και έκλεισα ένα ραντεβού μαζί της. Με το που βλέπει το ογκίδιο, μου λέει «σας γράφω αυτή τη στιγμή εισιτήριο για την εισαγωγή σας στο νοσοκομείο». Λέω «Ορίστε;». Μου λέει «Ναι, να μπείτε μέσα και να κάνετε υπερηχογράφημα, μαγνητική, μαστογραφία και να δούμε πως είναι γιατί δεν μου αρέσει αυτό το άτυπα κύτταρα». Μου έγραψε τις εξετάσεις και όταν επέστρεψα να με δει μπήκα στο νοσοκομείο για την επέμβαση, όπου και αφαιρέθηκε το ογκίδιο. Το επώδυνο ήταν μια διαδικασία με υπέρηχο, που πηγαίνεις και σου περνάει ο γιατρός ένα συρματάκι, για να μπορέσει να εντοπίσει που πρέπει να φτάσει, για να μην χάσει κάποια άλλα μικρά ογκίδια.

Έγινε η βιοψία η πρώτη και μετά από ένα μήνα μπήκα και έγινε η μαστεκτομή. Είχα πει στη γιατρό να μου κάνει και στο δεύτερο μαστό μαστεκτομή, για να μην έχω πιθανά μελλοντικά προβλήματα. Το ζήτησα μόνη μου, αλλά η γιατρός δεν συμφώνησε, γιατί μου είπε ότι δεν θα το αντέξω, γιατί τοχειρουργείο ήταν πολύ πρόσφατο και έτσι δεν προχωρήσαμε σε κάτι τέτοιο.

Οι γιατροί μου ήταν σε προβληματισμό για το αν θα ακολουθήσει θεραπεία, γιατί ήταν πάρα πολύ μικρός ο όγκος. 1,2 εκατοστά, ένα μικρό ρεβίθι. Και με βάση τα πρωτόκολλα, όταν ο όγκος είναι πάνω από 1,2 εκατοστά κάνουν χημειοθεραπείες. Εγώ επειδή ήμουνα στο όριο, αποφάσισαν να προχωρήσουν σε χημειοθεραπείες. Έκανα ένα κύκλο 8 χημειοθεραπειών. Πάλι έχασα τα μαλλιά μου και πάλι ξαναβγήκαν (γελάει).

Οι χημειοθεραπείες δεν μου δημιούργησαν ιδιαίτερη αλλοίωση στη γεύση. Γενικότερα, δεν είχα ιδιαίτερο πρόβλημα, απλά αισθανόμουν αδυναμία, υπήρχε καταβολή δυνάμεων, δεν είχα διάθεση, αλλά όχι φοβερά πράγματα. Να φανταστείτε, τις τελευταίες 2 φορές, όταν έκανα τη θεραπεία για το μαστό, πήγα μόνη μου να κάνω τις χημειοθεραπείες, δεν ήθελα κανέναν μαζί μου. Έχει πάντα σχέση το φάρμακο­ ο συνδυασμός φαρμάκων και φυσικά ο οργανισμός του κάθε ατόμου.

Υπάρχει κληρονομικότητα στην οικογένειά σας;

Όχι. Για το μαστό και το ρινοφάρυγγα, όχι. Υπάρχει μια κληρονομικότητα από την πλευρά της μητέρας μου, όχι όμως η μητέρα μου αλλά η αδελφή της και κάποια ξαδέλφια της, σε άλλα όργανα όμως. Υπάρχει ιστορικό καρκίνου. Πήγα σε γενετιστή στον Άγιο Σάββα και δεν μπορώ να πω ότι έβγαλα άκρη. Πλήρωσα 75 ευρώ χωρίς να με ωφελήσει σε τίποτα στην ουσία. Με ρώτησε και του είπα ποιοι από την οικογένεια είχαν καρκίνο, για να μου πει «Α, ναι μάλλον είναι κληρονομικότητα. Αν θέλετε μπορείτε να κάνετε αυτές τις 2 εξετάσεις που γίνονται στο Δημόκριτο. Η μια κοστίζει 800 ευρω και η άλλη 400 ευρω, για να δείτε αν έχετε την κληρονομικότητα.»

Με την εμφάνιση του καρκίνου στο μαστό, αναγκάστηκα και ζήτησα βοήθεια από ψυχίατρο, ειδικό στις καταθλίψεις που προέρχονται από τέτοιου είδους καταστάσεις, και μου είπε ότι θα χρειαστεί να πάρω κάποια φάρμακα ­ηρεμιστικά. Και πήρα. Με βοήθησαν πάρα πολύ, γιατί πέρασα αρκετές κρίσεις κατάθλιψης. Ήταν πολλά τα ερωτηματικά μου και τα γιατί.. Σκεφτόμουν, γιατί Θεέ μου, τι σου έκανα, γιατί από την στιγμή που είμαι ένας άνθρωπος που δεν έχω βλάψει κανέναν, προσπαθώ να βοηθήσω τον οποιονδήποτε, πάντοτε ήμουν κοινωνικότατη και πολύ ζεστή με τους ανθρώπους γύρω μου, να προσφέρω και να δώσω, και αναρωτιόμουν γιατί! Μου στοίχισε πολύ ο δεύτερος καρκίνος. Πολύ παραπάνω στον τρίτο καρκίνο, αλλά στον τρίτο καρκίνο το είχα πια ξεπεράσει. Ήδη ήμουν σε συλλόγους για καρκινοπαθείς και είχα εξοικειωθεί με την ιδέα, όσο μπορεί να εξοικειωθεί κανείς, αναγκαστικά!

Ζήτησα από τον γιατρό που μου έδωσε τα χάπια, τον ψυχίατρο, να μου δώσει ένα χαρτί που θα αναφέρει την κατάσταση μου μετά από τρεις καρκίνους, γιατί θεωρείται ένα συν για την επιτροπή των ΚΕΠΑ. Επιτέλους να αναγνωρίσουν τη σοβαρότητα της κατάστασης μου. Ζήτησα και ένα χαρτί από την οδοντιατρική σχολή που να επιβεβαιώνει ότι τα δόντια μου έχουν υποστεί μεγάλη ζημιά λόγω των ακτινοβολιών, γιατί η κατεύθυνση που έχουν, είναι να μειώνουν το ποσοστό, να μην δίνουν αναπηρικές συντάξεις ή μεγάλο ποσοστό αναπηρίας. Με το μαστό, ούτε καν με εξέτασαν, με κοιτούσαν με ένα ύφος αδιάφορο ή λες και θα τους έτρωγα τη μπουκιά από το στόμα. Ούτε καν μου είπαν να με δουν, ενώ τώρα ήταν πιο φιλικοί και μου μίλησαν καλύτερα και με άκουσαν, για όλα τα προβλήματα που έχουν επιφέρει οι θεραπείες και που είναι σοβαρές, πως δεν σημαίνει κάτι το ότι ιάθηκαν οι 2 καρκίνοι. Έμεινα άνεργη εξαιτίας όλων αυτών.

Θα ήθελα να μας πείτε ποια είναι η πορεία σε σχέση με την καλυτέρευση ή όχι της περιοχής του στόματος με την πάροδο του χρόνου

Σίγουρα δεν είναι κάτι που περνάει έτσι, χωρίς σοβαρές επιπτώσεις το να ακτινοβοληθείς στην περιοχή του στόματος, του φάρυγγα κλπ .Υποθέτω και θέλω να πιστεύω πως όσο περνάει ο καιρός οι θεραπείες βελτιώνονται, οι γνώσεις των γιατρών μεγαλώνουν και τα μηχανήματα εξελίσσονται και γίνονται πιο εύστοχα στο να ακτινοβολούν μια περιοχή, έτσι ώστε να γίνεται πιο ανώδυνη η θεραπεία. Είναι κάτι πολύ επώδυνο, αλλά θέλω να τονίσω ότι η ψυχολογία παίζει πολύ μεγάλο ρόλο. Πρέπει να είμαστε σε όσο πιο άριστη ψυχολογική κατάσταση γίνεται, γιατί αν η ψυχολογία μας πέσει, καταρρακώνεται και το αμυντικό σύστημα του οργανισμού μας. Πέρασα πολλές στιγμές που δεν μπορούσα ούτε να βγω από το νοσοκομείο, γιατί είχα πληγές στο στόμα και δεν μπορούσα ούτε να φάω, ούτε καν να πιω νερό. Είχα τα βιβλία μου και τη μουσική μου και με αυτά αντιμετώπισα τις δύσκολες αυτές στιγμές, βάζοντας τα ακουστικά και κάνοντας βόλτες στους διαδρόμους του νοσοκομείου. Και πιστέψτε με, έδινα κουράγιο και σε άλλους ασθενείς, έτσι που με έβλεπαν με τον ορό στο χέρι και τη μουσική στα αυτιά. Παρόλο που δεν μπορούσα ούτε να μιλήσω για αρκετό καιρό, είχα ένα μπλοκάκι και έγραφα αυτά που ήθελα να πω, η ψυχολογία μου ήταν αυτό που με έσωσε, πιστεύω.

Πιστεύω ότι μεγάλο ρόλο έχει παίξει στην εμφάνιση της ασθένεια μου, το γεγονός ότι δεν εξωτερίκευα ποτέ συναισθήματα για γεγονότα και καταστάσεις που με ενοχλούν ή με πληγώνουν, αλλά και το απίστευτο στρες που περνούσα στη δουλειά, ­πάρα πολύ μεγάλο στρες,­ αλλά και πάνω σε διάφορα άλλα θέματα της καθημερινότητας.

Οι άνθρωποι του Άγιου Σάββα θεωρώ ότι κάνουν υπεράνθρωπες προσπάθειες για να μπορέσουν να στηρίξουν τους καρκινοπαθείς, μέσα σε ένα πολύ έντονο περιβάλλον με πολλούς ασθενείς, μεγάλη ένταση και πολύ τρέξιμο. Προσωπικά με βοήθησαν πάρα πολύ, όλα τα παιδιά.

Το πρώτο πράγμα που σου έρχεται στο μυαλό όταν σου ανακοινώνουν ότι έχεις καρκίνο, είναι ότι θα πεθάνεις. Ότι εντάξει, θα σου κάνουν κάποιες θεραπείες και ίσως να μην καταφέρεις να ξεγλιστρήσεις. Όταν, λοιπόν, ήμουν εθελόντρια και με έβλεπαν οι ασθενείς μπροστά τους σαν ζωντανό παράδειγμα, ότι ναι, είμαι εδώ και ζω, ότι μπορεί ένας καρκινοπαθής να το παλέψει και να το κερδίσει, αμέσως άλλαζαν ψυχολογία και έλεγαν «Γίνεται, όντως! Μπορούμε να το ξεπεράσουμε!» Τους έλεγα ότι υπάρχουν δυσκολίες, ότι πέρασα πολύ δύσκολα με προβλήματα, ότι είχα χάσει 17 κιλά, δεν τους το έκρυψα, ότι δεν μπορούσα να μιλήσω, αλλά είμαι εδώ και είμαι καλά. Προσπαθούσα να τους περάσω αυτό το θετικό μήνυμα.

Εσείς στους άλλους κάνατε καλό, με αυτό τον τρόπο. Εσάς σας έκανε καλό αυτό;

Ναι, ναι μου έκανε καλό. Πιστεύω ότι όταν σου δίνουν ένα δώρο νιώθεις χαρά, αλλά όταν δίνεις ένα δώρο νιώθεις ακόμα μεγαλύτερη χαρά.

Η οικογένειά σας πως το αντιμετώπισε;

Τα παιδιά μου βλέπανε ότι ήμουν δυνατή, παρά το γεγονός ότι έβλεπαν πως υπήρχε πρόβλημα καθώς και δυσκολίες. Βλέπανε ότι στέκομαι, ότι με καταβάλει μεν, αλλά ότι μπορώ και το ξεπερνάω. Ήταν δίπλα μου πάντοτε, να βοηθήσουν και να με στηρίξουν. Ο μικρός γιος δεν ήξερε ότι είναι καρκίνος, δεν του είχαμε ποτέ αναφέρει τη λέξη «Καρκίνος», αλλά ο μεγάλος γιός το γνώριζε, του το είχαμε πει. Τον επηρέασε φυσικά, δεν πέρασε στις πανελλήνιες την πρώτη χρονιά, αλλά στάθηκε δυνατός τελικά. Με στήριξαν, με στήριξαν όλοι, οι συγγενείς και οι φίλοι μου, πάρα πολύ.

Είστε μέλος της μη κερδοσκοπικής αντικαρκινικής οργάνωσης Be Strong. Πείτε μας γι’ αυτό.

Δεν γνώριζα για αυτή την οργάνωση. Γνώρισα ένα μέλος του στην άλλη οργάνωση με την οποία ανήκω, το Κ.Ε.Φ.Ι. Μου μίλησε, λοιπόν, για ένα ψυχόδραμα που γίνεται εκεί, καθώς και για τον υποστηρικτικό χαρακτήρα τον οποίο έχει η οργάνωση. Κάπως έτσι μπήκα στην οργάνωση αυτή και την ομάδα. Στην αρχή δεν γνώριζα τι είναι το ψυχόδραμα και τι κάνουν εκεί.

Σας είχαν πει πριν ξεκινήσεις τις ακτινοβολίες (Αναφέρομαι στις ακτινοβολίες στη στοματική κοιλότητα) ότι έχετε το δικαίωμα να μην δεχτείτε να τις κάνετε;

Όχι, δεν θυμάμαι να μου είπαν κάτι τέτοιο.

Υπήρχε περίπτωση, να μην τις δεχτείτε λόγω των σοβαρών επιπτώσεων;

Όχι! Εφόσον μου είπαν ότι η αγωγή που σου συνιστούμε είναι αυτή, οι χημειοθεραπείες σε συνδυασμό με τις ακτινοβολίες, δεν θα μπορούσα να κάνω διαφορετικά. Πρώτα απ’ όλα μίλησα και με άλλους γιατρούς ωτορινολαρυγγολόγους οι οποίοι επίσης με συμβούλεψαν να ακολουθήσω αυτή την οδό, καθώς και ο παθολόγος μου το ίδιο.

Πείτε μας για τη διατροφή σας, πόσο έχει αλλάξει, πόσο προσέχατε πριν την εμφάνιση της ασθένειας και πόσο τώρα

Δεν πρόσεχα στο παρελθόν. Όλα αυτά που έχω ακούσει τα τελευταία χρόνια για την διατροφή, πόσο μεγάλο ρόλο παίζει στην υγεία μας, με ώθησαν να παίρνω, να προσπαθώ να παίρνω βιολογικά προϊόντα. Όταν όμως είναι ακριβά και έπαψε να υπάρχει η οικονομική δυνατότητα, έστω η ελάχιστη, δεν μπορώ πια να το κάνω. Προσπαθώ απλά να ακολουθήσω κάποιους βασικούς κανόνες υγιεινής διατροφής, όπως να μην τρώω ζάχαρη καθόλου, γιατί η ζάχαρη όπως ξέρουμε είναι η χαρά και η τροφή του καρκίνου. Καταναλώνοντας ζάχαρη είναι σαν να τον ταΐζουμε στο στόμα. Και αυτό είναι κάτι που το έχω ακούσει σε όλες τις ιατρικές ομιλίες που έχω παραβρεθεί.

Είμαι 55 χρονών και επειδή η περίοδος μου είχε τελειώσει από το 2010 μου ζήτησαν να κάνω εξετάσεις αίματος και πέρα από την μέτρηση της οστικής πυκνότητας έκανα και μία εξέταση για τη βιταμίνη Β η οποία συμβάλλει στη θωράκιση των κυττάρων. Κάνω τις εξετάσεις και φάνηκε ότι έχω χαμηλό ποσοστό από αυτή τη βιταμίνη η οποία έχει να κάνει και με την ηλιακή ακτινοβολία, επειδή δεν εκθέτω τον εαυτό μου στον ήλιο έπρεπε να παίρνω αυτή τη βιταμίνη ως συμπλήρωμα.

Είναι η μόνη που δεν ενοχοποιείται για καρκινώματα. Ενώ οι άλλες ειδικά εάν έχει πλεόνασμα μπορεί να ευθύνεται και για καρκινογενέσεις όπως πχ η βιταμίνη C για τον καρκίνο του μαστού και κάποιες άλλες.

Στη διατροφή ότι πιο πικρό και πιο αλμυρό είναι φίλος του οργανισμού. Πρέπει να υπάρχει ισορροπία στην διατροφή μας και πολυχρωμία σε ότι τρώμε. Το τσίλι για παράδειγμα είναι η πρώτη αντικαρκινική τροφή, τα ραπανάκια έρχονται δεύτερα.

Υπάρχει ένα βιβλίο που παρουσιάστηκε λίγο καιρό πριν στο Ευγενίδιο Ίδρυμα ενός γάλλου ογκολόγου όπου αναφέρεται αναλυτικά στις τροφές που πρέπει να αποφεύγουμε. Λέγεται Καρκίνος και Διατροφή. Αναφέρει ενδεικτικά ότι πρέπει να αποφεύγουμε τον σολομό, το χέλι και το κόκκινο τόνο επειδή αλιεύονται σε νερά με υψηλά ποσοστά ραδιενέργειας. Λένε να μην τρώμε πολύ κρέας κόκκινο και να τρώμε πουλερικά, τα κοτόπουλα όμως είναι γεμάτα ορμόνες από τις τροφές και τα πρόσθετα που τους δίνουν. Ακόμα και τα λαχανικά και τα φρούτα είναι αλλοιωμένα (εκτός από τα βιολογικά). Έχω μεγαλώσει σε χωριό και ξέρω. Τη μια μέρα βλέπεις το μαρούλι μικρό και την άλλη είναι έτοιμο για κατανάλωση γιατί το ψέκασαν να μεγαλώσει. Υπερθεμάτισαν τη Μεσογειακή διατροφή η οποία είναι ισορροπημένη και σε αντίθεση με την αμερικανική πυραμίδα διατροφής που βάζει τα όσπρια χαμηλά, καθώς και τα δημητριακά, τα ψωμιά.

Οι άλλοι σε στηρίζουν, βέβαια, αλλά αυτά τα περνάς μόνη σου, τον πόνο. Κάνεις αναδρομή τι έχεις περάσει και καταλήγεις να λες πόση δύναμη έχει ο άνθρωπος. Και για πάρα πολύ καιρό δεν έλεγα τι έχω δεν ήθελα. Σε κάποια φάση μέσα μου πιεζόμουν, όταν οι άλλοι δεν καταλάβαιναν κι έλεγα τα πράγματα με το όνομα τους κι οι άλλοι πάθαιναν σοκ. Ήθελα να τον χτυπήσω τον άλλο να καταλάβει ότι ο διπλανός του μπορεί να έχει κάτι πολύ σοβαρό.

Όταν θέλω να αισθανθώ καλύτερα, Θα διαβάσω, θα κλάψω, θα φωνάξω, θα ζωγραφίσω, μαζεύω πέτρες, αγριολούλουδα. Πήγα στην Κρήτη και έψαχνα τα βουνά να βρω φασκόμηλο. Μου αρέσουν τα μικρά πράγματα οι λεπτομέρειες. Γράφω φράσεις σημειώνω σκέψεις.

Θα ήθελες να πεις κάτι, σε όλους εκείνους που περνούν αυτή τη στιγμή ένα τόσο σοβαρό πρόβλημα;

BE STRONG! Να είναι δυνατοί, με οδηγό την υπομονή.. Είναι ο μόνος τρόπος!!

[Total: 0    Average: 0/5]